سینۆهێ و راستیا بابەتێ وی

2 مانگ پێش ئێستا

كاوە مشەختی
دناڤ وان هەمی کارێن ئەدەبی یێن لسەر دیرۆکا مسرا کەڤن هاتینە دروستکرن، دشێین بێژین ڕۆمانا سینۆهێ بناڤودەنگ ترینێ وانە، ئەڤ ڕۆمانە ژلایێ نڤێسەرێ فرلەندی (میکا والتاری)ڤە هاتیە نڤێسین، سینۆهێ ژبۆ زۆر زمانان هاتیە وەرگێران، لێ ئەوا سەیر ئەوە بەشەکێ زۆر ژ خەلکی سەرەرای هندێ کو ڕۆمانە ژی لێ هزردکەن، ڕویدانێن وی راستی نە ئەڤە د دەمەکیدایە کو نە رویدان راستی نە و نە کەسەک هەیە بناڤێ سینوهێ، کەواتە راستیا بابەتێ سینۆهێ چیە؟!

سینۆهێ یانژی بێژین (سا نهت) ئێکە ژ چیرۆکێن ئەدەبیاتا مسرا کەڤن و پسپۆر و مسر ناس دوێ باوەریێ دانە، لسەردەمێ دەولەتا ناڤەراست و دەوروبەی 2000ب.ز هاتیە نڤێسین و ڕویدانێن وی بەحس ژ سەردەمێ بنەماڵا دوازدێ دکەن و ناهێتە زانین نڤێسەرێ دروستیێ ڤێ چیروکێ کیە، لێ زوربە لسەر هندێ هەڤڕانە کو رویدان و کەسایەتیا سینوهێ ژی خەیالی نە. کورتیا ڕویدانێ (سینوهێ کەسەکە خزمەت کارە ل کوچکا فیرعەون ئامن محاتێ ئێکێ و دگەل کورێ وی سنوسرت دچیتە هەوەکا لەشکەری دژی لیبیان، لێ لدەمێ شەری کودەتا لدژی فرعونی دهێتە کرن، لەوما سنوسرت دزڤریتەڤە مسرێ لێ سینوهێ دچیتە شامێ و لوێرێ دژیت و پشتی هنگی دزڤڕیتەڤە مسڕێ).

لێ میکا والتاری بتنێ کەسایەتیا سینوهێ وەرگرتیە و ژ سەردەمێ دەولەتا ناڤەڕاست ئەو ئینایە سەرەمێ ئیمپراتۆریەتێ و کریە نوژدارێ فیرعون ئاخناتون (ئامون هۆتێبێ چوارێ)، ل بنەمالا هەژدێ و رویدانێن بۆ دروست کرین و گەلەک کەس کەفتنە دوێ شاشیێ وهزرکرن رویدان راستن یانژی ژ سەرچاوەکێ راست هاتیە وەرگرتن.

*بۆ پتر زانینێ دەربارەی ڤێ چیروکێ و ئەدەبیاتا مسراکەڤن، بزڤڕە (سلیم حسن، موسوعة مصر القدیمة، ج۷، مؤسسة هنداوی، ۲۰۱۷.