پەیوەندییا دناڤبەرا تاوانێ و مادەیێن هوشبەردا

2 مانگ پێش ئێستا

دلگەش شوكری نێروەی
ئالوودەبوويێن ب (مادەیێن هوشبەر)، بۆ پەیداكرنا وی ماددەی پشت بەستنێ ل سەر ھەمی جورەكێ تاوانێ دكەن و ئالودەبوون بخوە دبیتە ژینگەھەكا ژ رێ دەرچوونێ دناڤ جڤاكیدا و ئاسایشا نەتەوەی دئێخیتە ل ژێر مەترسیێ.
ئەنجامێ خواندنا ھندەك وەلاتان دیاردكەن، کو نزیکی(25%)ێ ژ زیندانییان، بەری ئەنجامدانا تاوانێن خوە (مادەیێن هوشبەر) بکار ئیناینە و ھندەك ڤەكولینان ل ھندەك وەلاتان دیاركرینە، كو نزیكێ (45%) ژ تاوانبارێن بەری بھێنە زیندانكرن، ھەر چنە بیت ئێك ژ جورێن ماددێن ھوشبەر بكارئیناینە.

كەسێن ماددێن ھوشبەر بكاردئینن ھەمی رێكاران دگرنە بەر ژبۆ پەیداكرنا ڤی ماددەی و ژوان رێكاران ژی تاوانە، ھەر چەندە بكارئینانا ڤی ماددەی زێدەتر دناڤ خەلكیدا یا بەر بلاڤ بیت، رێژا تاوانێ ژی دێ یا زێدەتر بیت، كەسێن ڤی ماددەی بكار دئینن ژی بەردەوام بەرەڤ تاوانێ دچن و پەیوەندییا دناڤبەرا ھەردووكاندا ناھێتە ڤەقەتاندن و ئەڤە ژبلێ ئاریشێن وەك:
رەڤین ژ مال، ئاخڤتنێن زڤر، توندوتیژی ل رەڤتارێن جڤاکی، دزی، دەستبەردان و دلسار بوون ژ خاندنێ، سكس، و حتی دەست ب خو کوشتنێ هەیە و ژلایێ تەندروستی ڤە، کەسێ تووش بووی ب (مادەیێن هوشبەر)ب شێوەیەکێ بەرفرەھ نەخوشیێن مینا: ئێدز، هێپاتیت یا جورێB و C و تەندوروستیا كومەلگەھی ھەمیێ د ئێخیتە لژێر مەترسیێ.
ھەر دیسان ژ ئەنجامێ ڤەكولینەكێ ل گرتیخانەیێن وەلاتێ ئەمریكا دیاربوویە و گرێدانا دناڤبەرا ئەڤێن ماددێن ھوشبەر بكار دئینن و ئەڤێن تاوانێ ئەنجامددەن، شەش جاران زێدەتر ژ ئەڤێن تاوانا ئەنجامددەن و بڤی ماددەی ئالودەنەبووین.