زووم مێتینگ و خه‌و

1 مانگ پێش ئێستا

ئەلند بەنگین
جاران ژ زارده‌ڤێ هنده‌ك هه‌ڤالێن من دهاته‌ گۆتن "دا بچین هنده‌ك فیتامین D وه‌ربگرین". سه‌رهلدانا په‌تایا كورۆنا و به‌لاڤبوونا وێ ل سه‌رانسه‌ری جیهانێ، بوویه‌ ئه‌گه‌رێ نه‌خۆش كه‌فتنا گه‌له‌ك كه‌سان و ژ ده‌ست دانا گه‌له‌ك خوشتڤیان، هه‌لبه‌ت دگه‌ل سه‌رهلدانا ڤێ په‌تایێ گه‌له‌ك رێكارێن خۆ پارێزیێ هاتنه‌ به‌لاڤكرن و بجھ ئینان كو ئێك ژ وان گرتنا ده‌رگه‌هی خواندنگه‌ه و زانكۆ یان بوو...

ژبه‌ركو ماوه‌یێ مانا ڤێ په‌تایێ درێژ بوو و گرتنا ده‌رگه‌هێن خواندنگه‌ھ و زانكۆ یان زیان گه‌هانده‌ قوتابیان، ئه‌ڤجا چاره‌یا خواندنا ئاوێته‌ – ئونلاین و ناڤ كه‌مپه‌سێ – هاته‌ په‌سه‌ندكرن، ئه‌ز به‌حس ناكه‌م كانێ ده‌رگه‌هێن خواندنگه‌ها و زانكۆیان بهێنه‌ ڤه‌كرن یان نه‌، ژبه‌ركو ئه‌و بابه‌ته‌كێ ئالۆزه‌ و پێتڤی گه‌له‌ك هویر هویركایه‌. لێ دێ هه‌ولده‌ین هنده‌كێ ل سه‌ خواندنا ئونلاین باخڤین...
به‌ری هه‌ر تشته‌كی هه‌بوونا خواندنێ چ ب رێكا ئونلاین یان ناڤ كه‌مپه‌سێ باشتره‌ ژ نه‌بوونا وێ و ڤه‌قه‌تیانا قوتابی ژ پروسێسا خواندنێ، ژبه‌ركو پروسێسا خواندنێ پروسێسه‌كا پێكڤه‌ گرێدایه‌ و هه‌ر قوناغه‌ك قوناغا د دویڤدا ته‌مام دكه‌ت هوسا هه‌تا كو قوتابی بشێت ته‌مام بابه‌تی وه‌ربگریت دڤێت ل هه‌می قوناغان ب شێوه‌یه‌كێ روهن و زه‌لال بابه‌ت بۆ بهێته‌ شرۆڤه‌كرن دا یێ ئاماده‌ بیت بۆ قوناغا د دویڤدا ئه‌ڤجا ئه‌ڤ پروسێسه‌ ژ قوناغا ئێكی سه‌ره‌تایی هه‌تا قوناغا دوماهیێ ژ كولیژێ.

هه‌لبه‌ت خواندنا ئونلاین ئه‌و هه‌وله‌بوو ژ بۆ به‌رده‌وام بوونا خواندنێ و ته‌مامكرنا قوناغێن فێربوونێ، لێ ئه‌ڤ بریاره‌ ژ ده‌رئه‌نجامێ دویركه‌فتنا جڤاكی هاتیه‌ و نها دویر كه‌فتنا جڤاكی بوویه‌ زاراڤه‌كێ زانستی و ئێدی خه‌لك لدویڤ دچن ژ بۆ پاراستنا خۆ و كه‌س و كارێن خۆ، دویر كه‌فتنا جڤاكی ئه‌م پێتر به‌ره‌ڤ جیهانا سوشیال میدیایێ ڤه‌ برین و ئێدی سوشیال بوو به‌شێ هه‌ره‌ مه‌زن یێ ژیانا مه‌ یا رۆژانه‌، ژبلی كو بارا پێتر سوشیال میدیا دهێته‌ بكارئینان بۆ وه‌خت بوراندنا رۆژانه‌ ئێدی وه‌ك ئالاڤه‌ك بۆ فێربوونێ ژی دهێته‌ بكارئینان و خواندنا خواندنگه‌هان و كولیژان ب رێكا سوشیالێ ب رێڤه‌ دچیت ئه‌ڤه‌ ژ لایه‌كی ڤه‌ باشه‌ ژبه‌ركو پێله‌كا پێشكه‌فتن و ته‌كنه‌لۆژیایێ یه‌ و بارا پێتر یا خه‌لكی نها بكاردئینن ئه‌ڤجا بكارئینان چ بۆ مفای بیت یان ژی یا زیان به‌خش بیت (ئه‌و بابه‌ته‌كێ دی یه‌).

ئه‌ڤ پروسێسا خواندنێ ئه‌ز باوه‌ردكه‌م بارا پێتر ب رێكا زووم دهێته‌ ب رێڤه‌برن كو به‌رنامه‌یه‌كێ باشه‌ بۆ گوتنا وانه‌یان ب رێكا ده‌نگ و ڤیدیو كو تێدا مامۆستا و قوتابی ئێك دبینن هه‌ر وه‌كی د هۆله‌كا زانینگه‌هێ ڤه‌، لێ ب دیتنا پتریا مامۆستا و قوتابیان ئه‌ڤ به‌رنامه‌یه‌ نه‌شیایه‌ جهێ خواندنا ناڤ كه‌مپه‌سێ بگریت یان دشێن بێژین كو ئه‌ڤ به‌رنامه‌یه‌ دهێته‌ بكارئینان ته‌نێ وه‌ك هاریكاری یا قوتابی دا بشێت پروسێسا خواندنا خۆ به‌رده‌وام بكه‌ت ژبه‌ر گه‌له‌ك ئه‌گه‌ران ژ وان دێ هنده‌كێن به‌ربه‌لاڤ دیاركه‌ین:

ل دوماهیێ زووم به‌رنامه‌یه‌كێ ئه‌لكترۆنی یه‌ بیاڤێ سه‌خته‌كاریێ تێدا یێ زوره‌، دبیت گه‌له‌ك قوتابی هه‌بن بشێن وه‌سا دیاربكه‌ن كو ئه‌و د مێتینگێ دا د ئاماده‌نه‌ لێ د راستی دا وه‌سا نینه‌.
هه‌بوونا هۆله‌كێ كو هه‌می قوتابی تێدا ئاماده‌ ببن پێتر هاریكاره‌ كو قوتابی دگه‌ل شرۆڤه‌كرنا بابه‌تی بهێته‌ گرێدان و باشتر تێبگه‌هیت ژ هندێ كو د ژوورا خۆ یا نڤستنێ ڤه‌ بیت (دبیت ل سه‌ر جهێن نڤستنێ بیت) و گوهی خو بده‌ته‌ شرۆڤه‌كرنا بابه‌تی هنگی ئه‌گه‌ر نه‌ نڤیت ژی دێ پێتر هزرا وی ل سه‌ر نڤستنێ بیت ژ بابه‌تی.
گه‌له‌ك جاران ل ناڤ كه‌مپه‌سێ ده‌ما دناڤبه‌را دوو وانه‌یان دا قوتابی لێك كومڤه‌ دبوون و جاران هزر و بیر و پێزانێن گرێدای بابه‌تی لێك دگوهارتن و ل ده‌مێ ئه‌زموونان هه‌ر كه‌سه‌كی مفا ژ تێگه‌هشتنا كه‌سێ به‌رامبه‌ر دكر و هوسا پروسا تێگه‌هشتنا بابه‌تی و به‌رهه‌ڤیا ئه‌زموونێ باشتر بوو، نها پشتی هه‌ر زوومه‌كی پتریا قوتابیان نه‌ هه‌ولێن لێك گوهارتنا پێزانینان دده‌ن نه‌ ژی هزرا ئه‌زموونان دكه‌ن خه‌و ده‌ستپێكا هه‌ر تشتی یه‌ و دۆماهیكا هه‌ر تشتی. هه‌لبه‌ت خواندنا ناڤ كه‌مپه‌سێ یا ڤالا نه‌بوو ژ قوتابیێن خه‌وین لێ هه‌بوونا مامۆستای د هۆلێ ڤه‌ و ئاماده‌بوونا هه‌می قوتابیان وه‌ل وان كه‌سان دكر بشێن ل سه‌ر خه‌وا خۆ زال ببن و هشیار بمینن، لێ ل خواندنا ئونلاین هه‌می رێك یێن نڤستنێ نه‌ و ته‌نێ رێكه‌ك یا فێربوونێ یه‌.

هه‌ڤدیتنا قوتابیان و هه‌ڤالان پالده‌ره‌ك بوو ژبۆ لێگه‌ریان و بده‌ست ڤه‌ ئینانا پێزانینا هه‌ر وه‌سا دیتنا هه‌ڤالان مرۆڤی پێتر به‌ره‌ڤ جیهانا به‌خته‌وه‌ریێ دبه‌ت و دبیته‌ ئه‌گه‌رێ باشتربوونا په‌یوه‌ندیێن مرۆڤی دگه‌ل یێن ده‌وروبه‌ر، لێ مانا بتنێ د خواندنا ئونلاین دا و نه‌دیتنا هه‌ڤدوو ئێدی شیانێن په‌وه‌ندیكرنێ و تێكه‌لیا جڤاكی لاوازتر لێ دكه‌ت و مرۆڤی پێتر به‌ره‌ڤ مرۆڤه‌كی خه‌موكی دبه‌ت.

جاران ژ زارده‌ڤێ هه‌ڤالێن من دهاته‌ گۆتن دا بچین هنده‌ك فیتامین D وه‌ربگرین، مه‌به‌ست ژێ ئه‌وبوو كو هنده‌كێ بچینه‌ به‌ر هه‌تاڤێ و پیاسه‌یه‌كێ بكه‌ین دا هه‌ر بمینین ئه‌كتیڤ، لێ نها بتنێ رۆناهیا دهێته‌ د ژوورا مه‌ڤه‌ رۆناهیا
شاشه‌یا لاپتوپی یه‌ و جهێ پیاسه‌یان ژی دناڤبه‌را چار دیواران دا ناكه‌ت... ئه‌م پێتر به‌ره‌ڤ ته‌مبه‌لیێ دچین و پێتر هه‌ولدده‌ین ده‌مێ خۆ دگه‌ل سوشیال میدیایێ ده‌رباز بكه‌ین.

ئه‌ڤ هه‌می خاله‌ و گه‌له‌كێن دی ژی، سه‌ره‌رای هندێ كو پێتر دویركه‌فتنا جڤاكی نها زاراڤه‌كێ زانستی یه‌، لێ دبیت ده‌رئه‌نجامێ ڤێ چه‌ندێ پتریا خه‌لكی به‌ر ب خه‌موكیێ بچن، سوشیال ببیته‌ به‌شه‌ك ژ مرۆڤی و كا چه‌وا خوارن بۆ مرۆڤی پێتڤی یه‌ وه‌سا سوشیال یا پێتڤی بیت، دگه‌ل هندێ كو ئێدی ب راستی ژی سوشیال ئێك ژ پێتڤیانه‌ نها ژبه‌ركو پروسێسا خواندنێ ب رێكا وێ ب رێڤه‌ دچیت ئێدی ژیان ژی دێ به‌ر ب ژیانه‌كا سوشیال میدیایی ب رێڤه‌ چیت و كاروانێ نڤستنێ ژی به‌رده‌وامه‌ و رێك هه‌ر یا دچیت.

هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ سیسته‌مێ هه‌ مرۆڤی دهێلیته‌ بتنێ هه‌تا دگه‌ل ئه‌ندامێن مالا خۆ ژی یێ ڤه‌قه‌تیایه‌ دا كو بشێت د زووم یدا ئاماده‌ ببیت ئه‌ڤا هه‌ بێ گومان كارتێكرنه‌كا نه‌رێنی ل سه‌ر په‌یوه‌ندیێن ده‌روبه‌ر هه‌یه‌، ئێدی مرۆڤ دێ هه‌رده‌م هه‌ولده‌ت دویری كه‌سێن دی ژیانا خۆ ب بورینیت و هه‌رده‌م بتنێ بمینیت هوسا تێكه‌لیا جڤاكی نامینیت و هه‌می ئه‌و فاكته‌رێن ئه‌رێنی یێن تێكه‌لیا جڤاكی دێ دگه‌لدا مرن ئێدی ته‌نێ مرۆڤه‌كێ خه‌موك و په‌ریشان دێ بیته‌ به‌رهه‌م و جڤاك دێ لاواز بیت و ژیان دێ ب زه‌حمه‌ت بیت.

ل دۆماهیێ من دڤێت بێژم هه‌ر چه‌نده‌ كوخ واندنا ئونلاین گه‌له‌ك زیانێن خۆ هه‌نه‌ و گه‌له‌ك كێماسی هه‌نه‌، لێ هه‌می مامۆستا هندی د شیان دا بیت هه‌ولدده‌ن سه‌ره‌رای خرابیا سیسته‌می ئه‌و قوتابی فێربكه‌ن و مفای ژ بابه‌تی وه‌ربگرن له‌و من دڤێت به‌ری ب دۆماهیك بینم بێژم سۆپاس بۆ وان هه‌می مامۆستایان.
هیڤیدارین ئه‌ڤ په‌تایه‌ ب زویترین ده‌م ب دوماهی بهێت ئێدی ژیان بزڤریته‌ ڤه‌ ژیان و خواندن ژی دیسا ببیته‌ خواندن.
دگه‌ل داخوازا سلامه‌تیێ بۆ هه‌می نه‌خۆشێن كوڤید و خودێ ژ هه‌می مریان رازی ببیت.