ئەم مللەتەكین بتنێ خو دبینین

25/02/2021

عەلی حەفزوللا

وارێ کورا (نەبینا)، چیروکەکا ئاشوپی یە و ئێکە ژ بناڤ و دەنگترین چیروکێن (ھیربەر ج. ویلز) نڤێسی و دھێتە ھژمارتن ئێک ژ چیروکێن جوانێن جیھانی...
نڤێسەر باس ل ئێشەکا سەیر دکەت، ل گوندەکێ ڤەدەر و پەنی ل چیایێن ئەلب بەلاڤ دبیت و دبیتە ئەگەرێ ژ دەستدانا بیناھیا چاڤان و ھەمی خەلک کورەدبن و تا زاروکێن ژنوی دھێنە دنیایێ ب کورەتی دبن، نەڤیەک ل دویف یێ دی، ئێدی کەس ب بیناھی لێ نەما و ھەر بیر لێ ناھێت، ھەمی پەیوەندیێن وان دگەل جیھانێ قوت دبن و کەس ژ گوندی نادەرکەڤیت و کەس بسەرڤەناچیت...

رۆژەکێ ژ روژان ھەلباسکڤان (متسلق)ێ چیا "نیونز" دەمێ ب چیای ھەلدچیت ژوردا دکەڤیتە خار، لێ خوشبەختانە بسەرێ گولیێن دارێن بلندێن پری بەفر دکەڤیت و ژ ڤی تای بۆ یێ دی وڤی گری بۆ دولا دی تا دگەھیتە دەوروبەرێن گوندی، چ لێ نەھات لێ دیمەنەک سەیر دیت، خانی ھەمی دبێ پەنجەرن!! رەنگێن وان د گێلەشووکینە!! و...ھتد.

ئێکەم ھزر بۆ چێبووی، گوت، ھەبیت نەبیت ئەوێ ئەڤ خانیە ئاڤاکرین کەسەک کورەیە.
دەمێ چویە ناڤا گوندی، گازی کر، لێ دیت ھەمی دبەررا دبورن لێ ئێک نابینیت!! ئەڤجا زانی یێ ل وارێ کورا...
قەستا جینەکێ دکەت، خو ددەتە نیاسین و چەوان گەھشتە گوندێ وان... و چەوان خەلکێ وارێ وی ھەمی دبینن...
دەمێ ئەڤ پەیڤە (دیتن) گوتی، ئێدی ھەست ب مەترسیێ کر!! پرسیار ب شێلک سەرادا ھاتن: دیتن چیە؟ چەوا دبینن، بوچی دبینن؟ و بۆ پێترانکێ وان و تیق تیق پێ دکەنن ژ وەسفێن ئەو دکەت!! بەلکو زێدەتر ھندەکان ئەو تومەتبارکر ب دیناتی و ژبەرگوتنێ و بریاردا چاڤێن وی بینە دەر.

قارەمانێ مە نەشیا باوەریێ بۆ دروستکەت! ما دێ چەوا باوەریێ بۆ ئێکی دروستکەت ژ باب و باپیران نەبین و چ ژ رامان و خوشیا وێ نەزانیت تا ئەگەر زەرەک باوەری ل دەف ھەبیت، ژبەرکو بێ ھیڤیە ژ خو و باوەری بخو نینە نەڤێت باوەربکەت!!! ئەڤجا بازدا بەری چاڤا لێ ب ھەلقەنن... و ژ خو دپرسی ئەرێ چەوان کورەتی دبیتە دروستاھی و بیناھی دبیتە ئێش؟!؟

ب کورتی وارێ نەبینا دەربرینێ ژ ھەر جڤاکەکی دکەت نەخواندەڤایی و نەزانین و بەرەللایی و گەندەلی و ھەژاری و زورداری و دەمارگیری لێ دزاڵ، ژ ئەگەرێ ھند ھزر و بیرێن نە باش و ب کێماسیکرن... و ھەر ھەولەک بۆ روونکرنێ ب رەتکرن و گومانان بھێتە بەرسنگگرتن.
وارێ کورا، ھەر جڤاکەکە تاگیریا پیس لسەر بنەمایێن دەڤەر و ئول و عەشیرەتگەری لێ بەربەلاڤ... دگەل کەرب و کین ژ یێ بەرامبەر و خودان راوبوچوونێن جودا تا دگەھیتە ئازاردانا ھەر ئێکێ ب بیروباروەر نە وەک وان.
وارێ کورا، ئەو جڤاکە ئەوێ تێداھەین کەسان ھەمی ئارمانجا وان تنێ ئەو بیت دێ چ ژێ بەن.. ژێ وەرگرن.. ژێ خون، نەکو دێ چ پێشکێش کەن.

ئەم گازندا ژ ھەمیان دکەین: حزبان.. حکومەتێ.. پەرلەمانی.... پارێزگەھێ.. قایمقام و ناحیە.. سەروک ھوزان.... جڤاتێن گوندان (مختار، کەسایەتی و رھسپییان).. ھتد، لێ تنێ ژ خو ناکەین و ئەگەرێ سەرەکی و بنەکی و دبیت ئێکەمین ئەگەر ھەر ئەم بخو بین. ژ خو ناپرسین بوچ؟ و ژ وێ بەرپرساتیێ درەڤین، ژبەرکو سروشتێ مرۆڤی و بتایبەت یێ ژ بەرپرساتیێ درەڤیت ل بەھانەیان دگەریت و ھەردەم حەز دکەت ئێکی سوچباربکەت!

ئەرێ ما جڤاک کیە؟ نە ئەز و تو و ئەو یێ ھە و یێ دی و..ھتد، ئەگەر ئەم ھەمی بەلێ ب دلەکێ سافی.. ب نیەتەک پاقژ.. ب ھزروبیرەک ساخلەم.. ب دلسوزیەک راستەقینە کاربکەین بۆ راستڤەکرنا شاشیان.. بۆ چاککرنێ.. بۆ..ھتد، ئەرێ ما ھەر تشت ناھێتە گوھرین؟ (ما پێنگاڤا ھزار میلا ژ ئێکێ نا دەستپێکەت)؟.. دێ پرسی ما چ ب مەیە؟ نێ ھەمی دەستھەلاتە.. لێ دا ژ خو ب پرسین دەستھەلات کیە؟ مانە تویێ د پوستەکی دا؟.. مانە برایێ تەیێ پولیس؟.. مانە پسمامێ تەیێ پێشمەرگە؟.. مانە گوندیێ تەیێ ئاسایش؟.. مانە فلانێ عەشیراتە یێ بەرپرس... مانە بێڤانێ خزمێ تە یێ ل پوستەکێ ھەری بلند؟ مانە بێڤانێ شیرەتکارێ خودان بلندترین پوست؟ .... ھتد. ئەرێ ئەگەر ب راستگویانە دانوستاندن و لێک گەھشتن و ھەڤدو قەبولکرن ھەبیت ھەمی ناھێنە سەر رێیا دروست؟
ئاخر مە تنێ دوو رێ ھەنە نەزێدەتر: یان دێ خو ئەڤجا وەلاتێ خو چێکەین.. یان ئەم ھەمی پێکڤە دێ ژناڤ چین.
دێ بێژی: ل ھیڤیا مە چ جاران ناچێبیت؟... باشە پا چارە؟
ئەگەر ھەر ل بەھانەیان بگەرین و بێژین مانێ فلان و بێڤان و ھوسا... دووپات و دیار دبیت، ئەم جڤاکەک کورەینە... وەک گوندێ چیروکێ:

١- ھەر ئێک بۆ حزبا خو تا مەژیێ ھەستی دەمارگیرە، چ لسەر حەقیێ بیت یان نەحەقیێ (انصر اخاک ظالما او مظلوما)!
٢- ئێکی سەرکردێ وی پیروزە و یێ لایەنێ دی خوفروشە..
4- عەشیرا من بابێ عەشیرایە، بەربژێرێ مە دین و کەر و لال بیت دەنگێ من ھەر بو وی یە!
٥- فلانێ مە نەکەنە فلان تشت دێ گەھینە حزبەکا دی! دێ بو مە ھندە کەسا ب موچە ئێخن ئەگەر نە دێ...!
6- ژبەرکو موچەک ب گەندەلی بۆ خو یان ئێک ژ مالباتێ دروستکریە و چەند پارچێن ئەردی بھەمان رەنگ وەرگرتینە تو باس ل گەندەلیێ بکەی، تو خائین و خو فروشی!
7- موچێ وی دەھـ قات تەمەت یێ فەرمانبەری یە و خانەنشینا وی نەیاسایە و تڤیا ڤەگەریتە سەر کارێ خو، لێ تو ڤێ دگەل باس کەی تو حەسویدی.

ئەرێ ئەگەر کیە؟ ما کورەیاتی ژ ڤێ زیدەتر دێ چبیت؟ دەمارگیر ھەتا سەر ھەستی ژ ھەمی لاڤە.. ھەر تشتی ل دەف خەلکی دبینیت و ھەست پێ دکەت ل دەمێ دبیتە گەرا وی و لایەنێ وی نەخێر و سەد جار نەخێر! و دێ بێت نەکورە مە ب دووچاڤا مە!
سویند ھندی ب ڤی رەنگی بین ب ڤان ھزرێن شاش و بەرتەنگ بین.. بەرژەوەندخاز بین.. ب ڤان ھەستێن مری بین.. ب ڤێ بەیرپرساتیا دووروی بین، دێ مینین جڤاکەک کورە.. نە تنێ دێ ھەر ئەڤە بین.. بەلکو دێ گەلەک و گەلەک خرابتربین...