تەكنەلۆژیا جادووە ...

6 مانگ پێش ئێستا

زەبەنگ بەهادین
رۆژ لە دوای رۆژ بواری تەكنەلۆژی زۆر بە خێرای پەرە دەسێنێت و گەشە دەكات، بەجۆریكی لێهاتوە زۆرینەی جومگەكانی ژیان بەستراوەتەوە بە تەكنەلۆژیاوە، ئێستا تەكنەلۆژیا خۆی ویستی چۆن بێت بەو شێوەیە تاك و كۆمەڵگا ئاراستە دەكات .

ئەوانەی كە لەپشت گەورەكردن و فراوانكردنی ئەم زانستەن كەسانی ئاسای نین بە تایبەت ئەوانەی كار لە تۆرە كۆمەڵایەتییەكاندا دەكەن كۆمەڵێك پرۆگرامیان دیزاینكردوە وەك قومار وایە حەز دەكەی زاری داهاتو هەڵبدەیت تا بزانیت چیت بۆ دێت، ئەوان زیرەكن لە هاككردنی مێشكی تاكەكاندا، زۆر جار ئێمە وا دەزانین ئەوە ئێمەین تۆری كۆمەڵایەتیەكان بەكار دێنین وا دەزانین ئەوان بەرهەمن، بەڵام شاراوەكەی ئەوەیە ئێمەین بەرهەمەكە و ئەو بەكارمان دێنێت. 

بە ووردی لە هەموو تۆرە كۆمەڵایەتییەكان بروانە بزانە چۆن راتدەكێشن بۆ ئەو شتەی تۆ حەزت لێیە چۆن گیرۆدەكەت دەكەن بە دەست ئامێرە ئەلكترۆنییەكان، ئەوان ئەو شتەت بە شێوەیەك لا جوان دەكەن تا ئالودە دەبیت پێوەی، تا دەگەیتە پلەیەك بشتەوێ لێی دوركەویتەوە ناتوانی یان مناڵەكەتی لێدوربخەیتەوە ئەوەش ناتوانی بابەتەكە پەیوەندی بە ئیرادە و توانای كەسی نییە ئەو جادوگەرە ئەلكترۆنیانەی لە پشت ئەم تەكنەلۆژیایەوە كار دەكان هێندە ئاسان بە تۆ نابەزێنرێن، بروانە لە رۆژگاری ئەمرۆدا هیچ مرۆڤێك نییە بە هۆی مۆبایلەوە بتوانێت لە یەك ساتدا هەر پێنچ هەستەكەی بەكاربێنێت، هەموومان نیگەرانی مناڵەكانمانین بەڵام تازە لەوە رزگارمان نابێت جەنگێكە هەموومان تێیدا دۆراوین . 

ئەم كارە چۆن دەكەن؟ 
بە نمونە بەرنامەیەكی وەك سناب چات دروست دەكەن خوارزمییەك پرۆگرام دەكەن تا بزانن تۆ چ شێوەیەكت دەوێت وێنەكەت دەخەنە سەر ویستی خۆت ئەو كاتەی لایكەكان بۆ دێت درۆیەكی گەورەیان بۆ دروستكردوی كە تازە ناتوانی لێی رابكەی دەبێت گیرۆدەی ئەو بەرنامەیە بیت تا هەمیشە بەو شێوەیە دەركەویت كە ئالودەیت دەكات، ئەوانەی لەپشتی ئەو شاشەی موبایلە كار دەكەن كەسانی مناڵ نی. ئەوانە جادوگەری تەكنەلۆژیین زۆر بە ووردی داتایان كۆكردۆتەوە پارەیەكی زۆر سەرف دەكەن تا مرۆڤ بناسن و ئەو كات ئەوان چۆنیان بوێت وا ئاراستەی دەكەن، كێشەكە ئەوەیە ئەوان برەو ئەدەن بە شتە ساختەكان بە شتە خراپەكان زیاتر ئەوە دەخەنە بەر دەست و زیاتر بڵاوی دەكەنەوە، دەكرێ بپرسین كێیە ئەو بابەتە بڵاو دەكاتەوە بۆ بڵاوی دەكاتەوە؟ 
مرۆڤ بە خەسڵەتی خۆی بابەتی ئاسایی ناوێت شتێكی دەوێت نوێبێت و سەرنج راكێشێت و سەركێشی  تێدا بێت ئەوانیش باش دەزانن چۆن ئەم بابەتە قەشەنگتر  بكەن تا تۆ ئالودەی بیت و هەنێك جار لاسایی بكەیتەوە . 
سەیری دەور و بەرت بكە دەبینی جیهان بەرەو شێت بوون دەروات، هەریەك لە ئێمە بەرپرسیارێی ئەخلاقی هەیە بۆ باشكردنی ئەو شتانەی رۆژانە لەگڵیدا دەژین بەڵام بۆ نایكەین ئایا ئەو جەنگەی كۆمەڵی كەسی كەم بەڵام لە پشت كۆمەڵێك ئامێری زۆرەروە هەیە هەمیشە سەركەوتون یان ئێمەی دەرەقەتی ئامێرەكان نادەین؟ 
هەموو ئەمانە بۆ ئەوە دەكەن تا تۆ بكرێیتە بەرهەم و كۆمپانیاكانی انترنیت و تەكنەلۆژیا پارەكان بكێشنەوە لەگەڵ ئەوەشدا گۆرانكاری دەكەن لە بیركردنەوەی تۆدا لە داهاتوتا لە ویستەكان وەك رۆبۆتێك چۆنیان بوێت وا ئاراستەت دەكەن ئەمە بازارێكی نوێیە كە بازرگانی بە مرۆڤەوە دەكات ، كۆمپانیاكانی انترنیت و موبایلەكان دەگەرێن بزانن خەڵك چی دەوێت ئەوان لەوێوە مۆدێلێك دروست دەكەن كە سەرتاپای ژیانیان داگیر بكات دەگەرێن تا بزانن چی نیشانی تۆ بدەن تا خۆیان زیاتر پەیدا بكەن تەنانەت دەتوانن ووڵاتێك وێران بكەن لە رێگەی تۆری كۆمەڵایەتیەوە، ئەمە داهاتوی هەموو نیشتیمان و نەتەوەكان دەخاتە مەترسییەوە كە بەبێ بەكار هێنانی چەك كوێیان بوێت  وێرانی دەكەن .

ئەم بازرگانییە لە هەموو جیهان بڵاو بۆتەوە كەسیش ناتوانێت بەرنگاری ببێتەوە ، بەڵام لە كوردوستان وێرانتر و بێبەرنامەتر و خراپتر ، بیركردنەوە لەوەی چۆن لەمە رزگار بیت قورسە بەڵام ئەوەندە دەتوانین كە كەمێك ووریای ئەم گەمە گەورەیە بین تا كەمتر زەرەر مەند ببین .