پرسی كرانەوە (بەشی دووەم)

23/02/2021

پەیكار عوسمان
- كۆمەڵی ئیسلامی كارێكی باشی كردو ئەبوو پێشتر یەكگرتوو ئەمەی بكردایە. بەڵام نەیكرد چونكە سەرەوەی یەكگرتوو، هەر فریای تەوازنی باڵەكانی ئەكەوێ و خوارەوەی یەكگرتوو، هەر خەریكی بۆرماو ئەردۆگان و سیسی و حەفتەرە.. ئەمەش وایكردوە كە زۆر سەریان نەپەرژێتە لای فكرو كرانەوە.. بەڵام كۆمەڵ هەم تۆكمەترن و هەمیش خۆماڵییترن!
- جیا لەو دوو خاڵە، لەناو كۆمەڵگای باوكسەنتەرییدا، كەسایەتی یەكەم و باوكی حیزب، ڕۆڵێكی گەورەی هەیە، لە كرانەوەو داخرانی عەقڵیەتی حیزبداو لێرەوە یەكگرتوو كێشەی هەیە. چونكە كەسی یەكەمی، چەنێك پیاوێكی چاك و نەرمە، ئەونەش تەقلیدی و بێ موبادەرەیە لەپرسی كرانەوەدا. نمونەش بۆ ئەمە، مامەڵەكردنیبوو لەگەڵ فایرۆسی كۆرۆنادا، كە شتەكەی وەكو غەزەب و جوندی خوا وێناكرد.. لەكاتێكا عەلی باپیر، كە ئەگەرچی پاشخانێكی جیهادی و داخراوی هەیە،، بەڵام كراوەتر مامەڵەی لەگەڵ ئەو پرسەدا كردو شتەكەی برد بەلای زانست و پزیشكدا نەك بەلای دین و مەلادا..
- بەڵی لە پەیوەندی ستوونی و شوێنكەوتەییدا، كەسایەتی یەكەم زۆر گرنگەو ئەتوانێ قەفزەیەك بە عەقڵیەتی شوێنكەوتەكان بكاو تابۆكانیان بۆ بشكێنێ و ڕێگا دوورەكانیان بۆ نزیك بكاتەوەو پێچەوانەكەشی هەر ڕاستە. لێرەدا هەزاران كتێب، بەقەت قسەیەكی ئەمیندارو ئەمیر، كاریگەر نیە لەسەر بیركرنەوەی یەكگرتووەیەك و كۆمەڵێك. لێرەدا هەزاران بیریاری ڕۆشنگەر، بەقەت بڕیارێكی بن سەلمان، كاریگەر نیە لە كرانەوەی كۆمەڵگای سعودی و دەسكاریكردنی عەقڵییەتی سەلەفیی!   
- بۆیە لەپێناو كرانەوەی ئەوانیتر، هیوادارم كرانەوەكانی عەلی باپیر، بەردەوامبێ و زیاتر بكرێتەوە، بە ڕووی دینەكانی ترو نادینییەكان، بە ڕووی ژن، بە ڕووی هونەرو زانست و بە ڕووی فرەیی و جیاوازییەكان.. وە بتوانێ هەموو جیاكارییە شكڵییە ناپێویستەكان تەجاوز بكا، بۆئەوەی بگات بە مانای فراوان و ڕاستەقینەی دادگەریی. چونكە جەوهەری دادگەریی، تێپەڕاندنی جیاكارییە لە نێوان جیاوازەكاندا، كە هەر ئەمەیە سەرئەكێشێ بۆ ستەم و نادادیی!
- بەو هیوایەی یەكگرتووش، حەرەكەتێك بكاو چیتر مۆدێلی ئیحساسیی وەعزو ڕووكەشبازی و حیجاب و سواڵ تێپەڕێنن، بەرەو مۆدێلی كرانەوەی عەقڵیی. ئەسڵەن قاعیدەی یەكگرتوو نەرمترەو لە هی كۆمەڵ لەبارترە بۆ ئەوەی كە لە حیزبێكی دینییەوە بپەڕێتەوە بۆ حیزبێكی موحافیزكار. محافیزكار بەو مانایەی كە لە چوارچێوە دینییەكان فراوانترە، بەڵام پرەنسیپ و بەها دینی و كۆمەڵایەتییەكانی بۆ گرنگە.. 
- ئەمەش هەم بۆ یەكگرتوو باشەو هەم بۆ كۆمەڵگا. بۆ یەكگرتوو باشە، لەوێوە كە خەڵكی ئێمە خۆی موحافزكارەو یەكگرتووش دەرگای ئەم خەڵكەی لێئەكرێتەوە. وە بۆ كۆمەڵگاش باشە، لەوێوە كە مۆدێلێكی داخراوی ڕووكەشبازیی دینیی، ئەكرێتەوەو كۆمەڵگاش لەگەڵیدا ئەكرێتەوە. ئاخر چەنێك ڕووكەش زەق بكرێتەوەو مامەڵەی ئیحساسیی پێوەبكرێ، ئەونە جیاكاریی و حەساسیەت و ناكۆكیی كۆمەڵایەتی زیادئەكاو چەنێكیش بابەتە ڕووكەشییەكان كاڵبكرێنەوە، ئەونە بواری پێكەوەژیان و ئاشتی كۆمەڵایەتی و عەقڵانییەت زیاتر ئەبێت!
- مامەڵەی ئیحساسی و وروژاندنی عاتیفە، تەنیا بە ڕووكەشی دینەوە ناكرێ. بەڵكو نەتەوەییبوون، موعارەزەبوون، شۆڕشگێڕبوون، پێشكەوتووخوازی و علمانیبوون.. ئەمانەش ڕووكەشبازیی و وروژاندنی خۆی هەیەو هەریەك لەپشتی زەقكردنەوەی شتێكەوە، خەریكی شتێكی ترەو گرنگە ئێمە بە هۆشیاریی خۆمان، كاریگەریی ئەم یارییە لەسەر خۆمان پووچەڵبكەینەوەو ئەوانیش بە هۆشیاریی خۆیان واز لەم یارییە بهێنن!
- نەتەوەییەك با هەر نەتەوەیی بێت و لێرەدا ئازادە، بەڵام نەتەوەییبوون نەكات بە داری تەخوین و لەوانیتری پێبدا. دژەگەندەڵێك با هەر وابێت، بەڵام دژایەتی گەندەڵی كورت نەكاتەوە لە هاتوهاوارو جنێودان. ئەوانەشی كە بڕوایان بە عێراقیبوون هەیە، با لە نەفەسی پێكەوەژیانەوە شتەكە بكەن، نەك لە نەفەسی ڕقسازی و خودنەفرەتییەوە. پارتی و یەكێتیش تۆزێ جوان دانیشن لەسەر كورسییەكە،، كە پێشیان وترا كاكە تۆزێ جوان دانیشە، لەسەر ئەوە نەتكەن بە جاسوس و تیرۆرست. پەكەكەش كە بڕوای بە پێكەوەژیانی كولتورو نەتەوەكان هەیە، با بڕوای بە پێكەوەژیانی سیاسی و حیزبەكانیش هەبێت، نەكئەوەی لەمیاندا تا ئەوپەڕی جیاوازیی قبوڵبێت و لەویاندا هەموو جیاوازێك بە جاش بزانێت. تۆش كە فكری ئەنتی كوردایەتیت هەیە، ئەمە وەكو فكرێك لەپاڵ فكرەكانی تردا، سەرچاو. بەڵام ئەمە تەنیا فكرێكە نەك هەموو فكر. بۆیە پێویست ناكا غەیری خۆتت لێببێ بە فاشیزم و حەماقەت. لێگەڕێ ئەوەی كە هەتە، فكرێك بێت، نەك جنێوێكی سیاسیبێ و بەوانیتری بدەیت. 
هەمووان "بە كردەیی" هەر ئەونە لە خۆیاندا بگۆڕن، دنیاكە خۆی، هەم ئەكرێتەوە هەم ئەگۆڕێ و ئیتر پێویستمان بە هاشوهوشی داخراوی پەڕگیری گۆڕینی دنیا نیە، كە هەمیشە هەر خراپتری ئەكات!
- جا لێرەدا كە باسی كۆمەڵ و یەكگرتوو، یان مامۆستا عەلی و مامۆستا سەڵاح ئەكەم، مەبەستم ئەوەنیە كە شەڕەكەڵەشێریان پێبكەم و ئەمیان بشكێنم بۆ ئەویان.. كە ئەسڵەن ئامانجی من لە نوسین، هەر تێپەڕاندنی ئەو عەقڵیەتی شەڕەشەق و دەسشكانەوەیەیە.. وە بۆ ئەوەش نیە كە ئەم دوو حیزبە ببن بە كۆپیی یەك، چونكە ئەوكات یەكێكیان زیادەیە.. 
بەڵكو مەبەست ئەوەیە، هەریەكەیان بە تایبەتمەندی و جیاوازی خۆیەوە، بەرەو جۆرێك لە كرانەوە بڕواو بە نەتیجەش، ئەمە ڕەنگدانەوەی كۆمەڵایەتی و مەعریفی هەبێت و عەقڵی دینیی كۆمەڵگاش لەگەڵیدا بكرێتەوەو عەقڵی تاكیش بجوڵێ و حەرەكەتێ بكات. 
- ئاخر ئەوە غیابی كراوەیی دینییە، كە كۆمەڵگا بەرەو سەلەفییەت و شێوازە خورافییەكان ئەڕوا. ئەوە هێزە ئیسلامییەكانن كە بە داخراوی و نەكرانەوەیان، زەمینەیەكی لەباریان دروستكرد بۆ سەلەفیەت و فۆڕمە داخراوەكانی دین. سەیركە لە میسر سەلەفیەت بەهێزە، چونكە ئیخوانی میسری داخراوەو ئەم داخراوییەی ئیخوان، زەمینەیەكی باشی گەشەكردنی سەلەفیەتە. بەڵام لە تونس سەلەفیەت زەعیفە، چونكە ئیخوانی ئەوێ، كراوەیەو نەبووە بە زەمینە بۆ گەشەی سەلەفیەت!
- من كە زۆر دژی شەیتانیزمم، لێرەدا مەبەستم ئەوەنیە كە سەلەفی بكەم بە شەیتان و خۆشم بكەومە هەمان زەلكاوەوە. بەپێچەوانەوە، وەكو ئازادی و ماف، وەكو تاك و هاوڵاتی، وەكو پێكهاتەی دینی و كۆمەڵایەتی، وەكو حیزب و بەشداری سیاسیش، سەلەفیم قبوڵەو تا ئێرا ڕەنگێكە لەپاڵ ڕەنگەكانی تردا. تەنیا ئەمەوێ بڵێم، كە فەزای كرانەوە ڕەخسا، تەنانەت سەلەفی و كۆی شێوازە داخراوە دینی و نادینییەكانیش، بایی ئەونە ئەكرێنەوە، كە لەوە تێبگەن، ئەوانیش تەنیا ڕەنگێكن لەپاڵ ئەوانیترداو خەیاڵی یەكڕەگكردنی هەموو وێنەكە نەكەن. لێرەداو لە كرانەوە، چەنێك مەبەستم كرانەوەی دینییە، ئەونەش مەبەستم كرانەوەیە بەگشتی. چونكە هەموو كرانەوەیەك، كرانەوەی بەرامبەریش ئەهێنێ و هەموو داخرانێكیش، داخرانی بەرامبەر ئەهێنێ. وەك ئێستای  ئەوروپا، كە توندڕەویی دینیی و توندڕەویی ڕاسیستی هێز لە یەكتری وەرئەگرن!  


ماویەتی