ئایا ئازادی ڕادەربڕین لەمەترسیدایە؟

2 مانگ پێش ئێستا

دییە عەلی
ئازادی ڕادەربڕین كۆڵەكەیەكی گرنگی دیموكراسیە و ناكرێ‌ و نابێ وڵاتێ یان شوێنێ خۆی بەدیموكراسی بزانێ‌و ڕێگا بەئازادی ڕادەربڕین نەدرێ، چونكە ژیان بەبێ ئازادی مەحاڵە.

لەگەڵ سزادانی پێنج كەس بەتاوانی سیخوڕیكردن‌و پلاندانان بۆ تێكدانی ئاسایشی هەرێم، بەتۆمەتی پەكەكەو چەند وڵاتێكی دراوسێ جارێكی تر باسوخواسی ئازادی ڕادەربڕین هاتە گۆڕێ، وەك هەمیشە خەڵكانێك كە خۆیان لەپەنای دەسەڵاتی یەكێتیدا حەشارداوە كەوتنە وێزەی حكومەتی هەرێم‌و لەوێشەوە لێدان لەپارتی، هەرچەندە بۆمن یەكێتی‌و پارتی دووهێزن هیچ شایەنی پێداگوتن نین، بەڵام ئیتر ئەمری واقیعن‌و دەبێ مامەڵەیان لەگەڵدا بكرێ.

یەكێتی‌و لایەنگرانی لەم كەیسەدا گەمەیەكی خراپ دەكەن‌و بەهەموو توانای خۆیانەوە هەوڵدەدەن ئەوەندەیتر متمانەی خەڵك بەدەسەڵاتی دادوەری لەقبكەن، نازانن ئەمكارە زیانی یەجگار گەورەی هەیەو دواتریش بەرۆكی خۆیان دەگرێتەوە، چونكە ئەگەر تاوان‌و كارە قێزەونەكانی یەكێتی لەپارتی زیاتر نەبێ ئەوە ڕێك بەقەد ئەوە، چونكە هەرئێستا وەزیری ڕۆشنبیری كەلەپشكی یەكێتیە‌و لەباڵی هەڵۆكانیشە ڕێگریدەكات لەبڵاوكردنەوەی یاداشتەكانی جەلالی سام ئاغا، بۆیە ئەم فرمێسكە تیمساحیانەی یەكێتی بۆ خەڵكانی هۆشیار مەهزەلەیەكی بێوێنەیە.

دادگایكردنی ئەو پێنج سزادراوەی بادینانیش بەئاشكرابووەو خەڵكانێكی زۆر ئامادەی دادگاییەكەبوون، هەرچەندە هێشتا ماوەی پێداچوونەوە یان تەمیزكردنەوەی ماوەو تاوانباران دەتوانن ناڕەزایەتی دەرببڕن‌و دووریش نییە گۆڕانكاری لەحكومەكەیاندا بكرێ، تائێرە چیرۆكێكی ئەم ململانێی دواییەی پارتی‌و یەكێتییە، كەهەموو شتێ دەقۆزنەوە بۆ لێدان‌و شكاندنی یەكترو دامەزراوەكانی دەوڵەت، كە هەمووان زەرەر دەكەن لەم ململانێ بێمانایانەدا.

با لەباسە سەرەكیەكەی خۆمان لانەدەین كە ئازادی ڕادەربڕین لەمەترسیدایە! بەڵێ ئازادی ڕادەربڕین لەمەترسی جدیدایە، بەڵام چ جۆرە ئازادییەك؟ ئازادی لۆژیك‌و ئازادی بیركردنەوە، بەڵام ئازادی جنێودان هیچ جۆرە سانسۆرو مەترسیەكی لەسەرنییە، ئەوانەی جنێودەدەن‌و بیركردنەوەیان نییەو هێزی لۆژیكیان سفرە لەهەمووان دەنگیان بەرزترە، رۆژنییە ئەمانە هێرشنەكەنەسەر هەركەسێ كە بۆچونی خۆی لەسەر بابەتێ دەرببڕێ.

كەم نین ئەوكەسانەی كەخاوەنی بۆچونی خۆیان‌و ئێستا نەسڵەمێنەوە لەدەربڕینی بۆچونەكانیان بەهۆی ئەو شەپۆلە جنێودەرانەوە كەڕۆژانە قەڵەم‌و خاوەن بۆچونەكان دەكەنە ئامانج‌و ژینگەیەكیان دروستكردووە، ئەوەی وەك ئەوان بیرنەكاتەوە هیچ سنورێك ناناسن‌و ئەوەی بەدەمیاندابێ نایگێڕنەوە بەبێئەوەی بیر لەئەنجامی ئەوكارە بكەنەوە، لەسەر كەتەلۆك تۆمەتی بۆدادەتاشن، ئیتر واز لەپەیجە بێ دایك‌و باوكەكانیش بێنە كە چۆن دەیانكەن بەكەرەستەیەك بۆ جنێودان‌و خۆخاڵیكردنەوەی ئەو خەڵكە ئەمانە دۆخێكیان دروستكردووە هیچ كەسێ دڵنیانەبێ لەوەی بەیانی لەخەو هەڵدەسێ دەیان تۆمەتی گریسیان بۆ ریزنەكردبێ، بەبێئەوەی كەسەكە هیچ شتێكی وەهای تێدابێ، ئەمانە دەمانگەیەننە ئەو دەرئەنجامەی بەدەنگی بەرز بڵێین، بەڵێ ئازادی ڕادەربڕین لەمەترسیدایەو جنێودانیش هیچ مەترسیەكی لەسەرنییەو بەتەواوەتی ئازادە.