وانەیەك لە پەیوەندی (ئەمریكی – سعودی – كوردی)

1 مانگ پێش ئێستا

سەلاح رەشید
بریاری وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا، ئەنتۆنی بلینكن لە (٢٦/٢/٢٠٢١)دا دەربارەی ئەوەی كە دەسەڵاتدارانی سعودی لە كوشتنی رۆژنامەنوس جەمال خاشوقچی لە (٢/١٠/٢٠١٨) لە كونسولیەتی سعودی لە ئەستەمبوڵ، دەنگێكی هەمەلایەنەی زۆر خراپی نایەوە.
 
هەمولایەك گوێیان بەوە راهاتبو، كە وڵاتەیەكگرتوەكانی ئەمەریكا، هەمیشە پشتگیری كوێرانەی هاوپەیمانەكانی خۆی كردوە، بێ رەچاوكردنی پرنسیپە سەرەكیەكانی مافی مرۆڤ و راست و دروستی كێشەكان، لە مێژوی ئەمەریكادا روی نەداوە كە ئەو وڵاتە پشتگیری باشترین و بەهێزترین  بەوەفاترین هاوپەیمانی خۆی نەكات، و ئەمە یەكەم جارە بوترێت ( بەهای مرۆیی ئەمریكی) لە پێش بەرژەوەندی سیاسی و سەربازی و ئەمنیەوەیە.
 
سعودیە، هاوپەیمانێكی بچوك و ئاسایی نیە و نەبوە بۆ ئەمریكا، بەڵكو قورسایی خۆی هەبوە لە رۆژهەڵاتی ناوەراست و چاوساغی بوە لەم ناوچەیە و تەنها هێزی گەورەیە كە توانیوێتی وڵاتانی كەنداو كۆبكاتەوە و سەرپەشتیان بكات و وەك هاوپەیمانیەك دژ بە ئێران بوەستێت، هەروەها ئەمەریكا لە رێگای سعودیەوە پشتگیری مالی و سەربازی چەندەها و چەندەها وڵات و لایەن و گروپی كردوە و نەوتی سعودیە بەشێك بوە لە بەرژەوەندیە سەرەكی و ئیسراتیجیەكانی ئەمەریكا.
پەیوەندیەكانی ئەمەریكا دەگەرێتەوە بۆ ساڵی ١٩٣٢ كە رێكەوتنێكیان مۆر كردوە، كۆمپانیە ئەمریكیەكان، دەستبكەن بە گەڕان و دەرهێنانی نەوت لە سعودیە.
تەنها لە سەردانی سەرۆكی جارانی ئەمەریكا ترامپ، لە مانگی مایسی ٢٠١٩ بۆ سعودیە، رێكەوتنێكیان مۆر كرد بە بەهای ١٠٠ ملیار دۆلار بۆ كرینی چەك بۆ سعودیە. ئەمە نمونەیەكە لە بەرژەوەندی ئەمەریكا لەگەڵ ئەو وڵاتەدا.

 بریاری وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا دژ بە ٧٦ لێپرسراوی ئاسایشی دیوانی محەمەد بن سەلمانی جێگری پاشای سعودیە، كە هەمویان لە تیمی پارێزەرانی تایبەتی ئاسایشی شا محەمەدن و هیچ جوڵەیەك و چالاكیەك ناكەن، بێ رەزامەندی ئەو جێنشینە نەبێت.
 
ئەم هەڵوێستە نوێیەی جۆن بایدن ( بەهای مرۆیی ئەمریكی پێش بەرژەوەندی سیاسی)، جێی دەستخۆشیە، وەك وەزیری دەرەوە ئەنتۆنی بلینكن دەڵێ " ئێمە لەمەودوا لە هیچ لایەك خۆشنابین كە دژی چالاكوانانی مەدەنی، رۆژنامەنوسان، هیزە ئۆپۆزیسۆنەكان دەوەستنەوە" ، ئەمە سەرەتای سیاسەتی نوێی دەرەوەی ئەمەریكایە بەرمبەر بە وڵاتان، هەروەها لە هەمان بواردا، راگرتنی فرۆشتنی چەكی بە سعودیە، لەبەر ئەوەی ئەو چەكانە لە شەڕی یەمەن دژ بە حوسیەكان بەكار دێت، ئەمەریكا چەك بە هاوپیمانەكانی ئەفرۆشێت ( بۆ بەرگری لە خۆیان، نەك بۆ هێرش بۆسەر وڵاتانی تر) .
ئەم سیاسەتە نوێیانەی ئەمەریكا، هەمو وڵاتانی جیهانی دەگرێتەوە، لەوانەش عێراق و كوردستان.
 ئەبێ حكومەتی هەرێمی كوردستان، پارتی و یەكێتی و دەزگا ئەمنیەكانیان، لەمرۆ بەدواوە، ئاگاداربن، كە دۆستایەتی ئەمەریكاو پشتگیریكردن و هاوكاریەكانیان بۆ هەرێمی كوردستان، بێ سنور و بێ باج نیە، لەمەودوا رەچاوكردن و پێشێلنەكردنی پرنسیپەكانی مافی مرۆڤ سەنگی مەحەكەن بۆ  پەیوەندیەكانی ئەمەریكا بە جیهانی دەرەوە.
 هیچ كاتێك كوردستانی عێراق بەقەدەر نیوەی سعودیە گرنگ نیە بۆ ئەمەریكا، ئەگەر ئەوە حاڵی خێزانی پاشای سعودیە بێت، ئەبێت حاڵی خانەوادەكانی ئەمانەی خۆمان چۆن بێت؟.

 زیندانیكردنی كۆمەڵێك رۆژنامەنوس و چالاكوان بە ٦ ساڵ، تەنها و تەنها بەهۆی نوسینی چەند وتارێكەوە، ئەمە نەك جێی قبوڵ نیە لە دنیای ئازاددا، بەڵكو جێی قبوڵ نیە لای ئەمەریكا و بە دڵنیایەوە بێ هەڵوێست نامێنەوە.
 
چۆن دەبێت ئەمەریكاو هاوپەیمانەكانیان، پشتگیری مالی و سیاسی و سەربازی حكومەتی هەرێم بكەن، بەڵام لە پایتەختی كوردستاندا، نەتوانرێت خۆپیشاندانێكی ئاشتیانە سازبكریت، نەتوانرێت وتارێكی رەخنە ئامێز بنوسرێت و نەتوانرێت باسی دزی و گەندەڵی و بەفیرۆدانی سامانی گشتی نەكرێت، بەهۆی ئەوانەوە زیندانی بكرێیت و بە سیخور بدەنە قەڵەم و ناوی خۆت و هەمو خانەوادەت بۆ هەمیشە بخرێتە لیستی رەشەوە.
 
بە دڵنیایەوە، ٢٦/٢/٢٠٢١ بە رۆژێكی وەرچەرخان دەژمێرێت لە دنیای ئازادی و سەبەستی و رەچاوكردنی پرنسیپەكانی مافی مرۆڤدا لە هەمو دنیادا، چۆن دەسەڵاتدارانی سعودیە هەستیان پێكرد و ئازاریان پێگەیشت، سبەینێ لە كوردستان و لە شوێنەكانی تریش بە هەمان شێوە دەبێ.
 
هەست دەكرێت كە تیشكی روناكی لە كۆتایی تونێلە تاریكەكەدا دەبینرێت.