"سێكس و ڕەگەزەكانی" لە شوێنێكی ترەوە

06/04/2021

پەیكار عوسمان
كێشەی مرۆڤایەتی جیاوازیی نیە، جیاكارییە.جیاوازیی ئەوەیە كە خودا یان سروشت بەخشیویەتی.ئیتر ئەمە هەر وابووەو هەر واش ئەبێ و بیروباوەڕی تۆ هەرچییەكبێت، هیچ لەم سروشتەی وجود ناگۆڕێ و تا ئێرا كێشەیەك لەئارادا نیە.كێشەكە لەوێوە دەستپێئەكات، كە مرۆڤ دێت، تەفسیرێكی هەڵە بۆ ئەم جیاوازییانە ئەكاو "جیاكاریی" دائەهێنێ و لەوێوە شتەكان ئەشێوێنێ.

گەردوون بەبێ مرۆڤ، بوونێكە لەناو جیاوازییدا.گەردوون بە مرۆڤەوە، بوونێكە ئەكەوێتە ناو جیاكارییەوە.یەعنی بایەك كاتێ لقی دارێك ئەشكێنێ، مەبەستی ئەوەنیە كە پێ ی بڵێ من لە تۆ بەهێزترم.بارانیش كە ئەبارێت، لەبەر چاوی سەوزی گژوگیا نیە..بەڵكو ئەمانە بەپێ ی یاساكانی سروشت، تەنیا خەریكی بوونی خۆیانن.ئەگەر لە بوونی ئەمیشیان، شكانی ئەویان بكەوێتەوە، نە ئەم مەبەستی شكاندنی ئەوبووە، نە ئەویش دڵی ئەیەشێ!
بەڵام كاتێ سپی پێست، خۆی لە ڕەش پێست، پێ بەرزترەو كاتێ ئەم وڵات، ئەو وڵات داگیرئەكاو كاتێ پیاو، ژنی پێ كەمەو كاتێ ئەم نەژاد، خۆی پێ ڕەچەڵەكی پیرۆزەو كاتێ ئەم دین، خواو بەهەشت و پاكیی..ئیحتیكار ئەكاو كاتێ ئەم ئایدۆلۆژیا، خۆی پێ تاكە چارەسەرەو كاتێ مرۆڤ خۆی پێ سەرداری گەردوونەو سروشت داگیرئەكاو ژینگە ئەشێوێنێ..ئیتر كێشەكان لێرەوە دروست ئەبن و ئەمانەش كەسب و بەرهەمی مرۆڤن، نەك هی خوداو سروشت و گەردوون.
خوداش ئەوەیە كە لەمانە بێبەری و گەورەترە، نەكئەوەی كە داهێنەرو ڕەوایەتیدەری ئەمانەبێت.هەر ئەمەش جیاوزی نێوان ئەو خودایەیە كە خۆی خودایە، لەگەڵ ئەو خودایەی كە مرۆڤ دروستی كردوە.خودای ڕاستەقینە، ئەوەیە كە بانجیاكارییەو خودای دەستكرد، ئەوەیە كە شەرعیەت و پیرۆزیی بە جیاكارییەكانی مرۆڤ ئەدات!

خۆ ئەگەر عەقڵ نەبووایە، بێ دوودڵیی ئەمگوت، كێشەی مرۆڤ، مرۆڤ خۆیەتی و كێشەی گەردوونیش مرۆڤە.ئاسایی ئەشمگوت، ئازادی و ئیرادەو ئیختیار، شتێكی خراپە كە ئێمە هەمانەو شەڵا وەكو پشیلەو دارو بەرد..هەر لەژێر جەبری سروشتدابووینایە.بەڵام چونكە مرۆڤ بوونێكی عەقڵییشی هەیە، كە لەوێدا ئیتر ئەتوانێ تەجاوزی جیاكارییەكان بكاو لێیان ئازادببێ و ئیتر جیاوازییەكان وەكو خۆی ببینێ..ئا لێرەدا ئیتر مرۆڤ جوانەو ئا ئەمەشبوو كە خودا بە فریشتەكانی وت، ئەوان تەنیا گەندەڵ و خوێنڕێژنین، بەڵكو شتی تریش هەیە كە ئێوە نایزانن..

لەڕاستیدا ئەو حیوارە، ئەونەی كە حیواری بەینی خۆت و خۆتە، ئەونە حیواری بەینی خوایەك و فریشتەكانی نیە.یەعنی ئینسان ئەبێ خۆی بناسێ و بە خۆی بڵێ، من هەر بوونە غەریزی و سایكۆلۆژییەكە نیم، كە لەوێدا ئەبمە وەحشی داهێنەری زاڵێتی و موڵكایەتی و ستەم و جیاكارییەكان..بەڵكو من بوونێكی عەقڵییشم هەیە، كە لەوێدا ئیتر من، تەنیا مرۆڤم.

لەوێدا ئیتر مرۆڤ خۆی لەناو جیاوازییدا ئەناسێ و سیحری جیاكاریی بەتاڵئەبێتەوە.ئیتر خۆت وەكو جیاوازێك ئەناسیت و ئەوانیتریش وەكو جیاوازێك قبوڵ ئەكەیت و ئەكەونە تەنیشتی یەك، نەك سەردەست و بندەستی یەك.لەوێدا ئیتر تۆ بوونی خۆت ئەناسیت، كە بوونێكە لە تەنیشت بوونەكانی تری ناو ئەم گەردوونەدا، نەك سەردارو سەروەرو مەنتقی هێزو زاڵێتی..ئا لەوێشدا ئیتر ژن و پیاو، كوردو تورك، سەرڕەش و سەرزەرد، دیندارو بێدین، جیاڕەگەزخوازو هاوڕەگەزخواز..هەمووی هەر مرۆڤە.ئاژەڵێك و مرۆڤێك و بەردێك و دارێك و گەردیلەیەك و هەسارەیەكیش، هەمووی هەر بوونە!

مرۆڤ كە خۆی ناسی و هۆشیاربوو بە مرۆڤبوون، ئیتر ستەم لە مرۆڤێك و ستەم لە پشیلەیەك و ستەم لە هەوا..هەر ستەمەو كاتێكیش مرۆڤ فەزڵی عەقڵی هەیە بەسەر بوونەوەرەكانی تردا، ئەم فەزڵە بەرپرسیارێتی چاكبوون و ناستەمكاریی ئەخاتە ئەستۆی، نەكئەوەی حەقی زاڵێتی و موڵكایەتی پێبدات!

واز لە یاسا دەرەكییەكانی كۆمەڵگاو نەریت و دین و دەوڵەت بێنە..لەڕاستیدا هاوڕەگەزخوازێك و جیاڕەگەزخوازێك، تەواو یەكسانی كەرامەتن، بە یاسا ناوەكییەكەی عەقڵ و ویژدان.جا بۆئەوەی نەكەوینە ناو ستەمەوەو ئەخلاق تێكنەچێت، ئەبێ پێش هەر شتێك پابەندی ئەم یاسا ئەخلاقییە ناوەكییەی ناو خۆمان بین كە یاسای مرۆڤبوونە.تەنیا لەوێشەوە پابەندی یاسا دەرەكییەكان بین، كە گونجاوبێ لەگەڵ یاسا ناوەكییەكەدا.

ئا لێرەدا، ئیتر تۆ، نە وەكو نوێنەری كۆمەڵگاو دین ئەكەویتە شەڕكردن لەگەڵ شتەكە، نە وەكو نوێنەری ئازادی و پێشكەوتن ئەكەویتە بەرگریكردن لێ ی.بەڵكو تەنیا وەكو مرۆڤ، ئەتەوێ مرۆڤبوونی خۆت بپارێزیت و هەڵوێستەكەت نامرۆڤانەو ستەمكارانە نەبێت.ئیتر هەر لێرەشەوە، هەم ڕەخنە لە دین و كۆمەڵگاو نەریت ئەگریت، لەوێدا كە شتێك نامرۆڤانەو ستەمكارانەبێت.هەم ڕەخنە لە زانست و پێشكەوتن و كرانەوە ئەگریت، لەوێدا كە شتێك نامرۆڤانەو ستەمكارانەبێت.ئیتر تۆ ڕۆبۆتێك نیت بۆ ئایدۆلۆژیای داخران یان بۆ ئایدۆلۆژیای كرانەوە، بەڵكو مرۆڤێكیت كە پێش هەر شتێ، تەنیا ئەتەوێ مرۆڤ بیت و شتێك لە شتە دەرەكییەكان، یاسا ناوەكییەكەی مرۆڤبوونت لەبیرنەباتەوە.

تەبعەن یاسا ئەخلاقییە دەرەكییەكانیش، هەر داهێنراوی مرۆڤن، بەڵام داهێنراوی بوونە غەریزی و سایكۆلۆژی و كۆمەڵایەتی و سیاسی و مێژووی و سوڵتەوییەكەی..مرۆڤ،، كە ئەمە بەپێ ی كات و شوێن و دۆخەكان ئەگۆڕێت.بەڵام بوونە ئەخلاقییە ناوەكییەكەی مرۆڤ، نەگۆڕەو لە هەموو كات و شوێن و دۆخێكدا هەر خۆیەتی و هەر مرۆڤبوونە.

ئا لێرەشدا، مەسولێكی گەندەڵ، بەقەت گەندەڵییەكەی، شایەنی سزاو لێپرسینەوەیە.بەڵام شایەنی كەرامەت شكاندن نا.سەدامێك و  هیتلەرێكیش، بەقەت تاوانەكانیان شایەنی سزان، بەڵام شایەنی كەرامەت شكاندن نا.ئەمە بۆ سێكسیش وایەو لێرەدا ئەوەی كە ئازادییە با ئازادیبێ و تەداخولی نەكەین.ئەوەی كە جیاوازییە با جیاوازیبێ و قبوڵیكەین.ئەوەشی كە نەخۆشییە با نەخۆشییبێ و چارەسەربكرێ.بەڵام ئەوەشی كە تاوانەو لەشفرۆشیی و باندو بازرگانی سێكسییە..(ئیتر هەر ڕەگەزێكبێت و هەر جۆرێكی سێكس بێت) با تاوانبێ و وەكو هەر تاوانێكی تر، بكەوێتە بەردەم سزاو لێپرسینەوە، بەڵام بەردەم كەرامەت شكاندن نا!

یەعنی تاوانكار هەر مرۆڤەو بەوەی كە تاوانبارە، تۆ مافی ئەوەت نیە لە مرۆڤبوون بیكەیتە دەرو لە كەرامەتی بدەیت.تۆ تەنیا مافی ئەوەت هەیە كە خۆت لە مرۆڤبوون دەرنەچیت و ئەركی تۆ تەنیا ئەمەیە.كاتێكیش كە لە كەرامەتی بەرامبەر ئەدەیت (ئیتر بەرامبەر هەر كەسبێ و هەر دۆخێكی هەبێت) لێرەدا تۆ پێش ئەو، لە مرۆڤبوونی خۆت ئەدەیت.چونكە كەرامەت نابێ بشكێنرێ و ئەمە (بە یاسا ناوەكییەكەی ئەخلاق تاوانە) ئەگەرچی بە یاسا دەرەكییەكان باجێكیشی لەسەر نەبێ!

یەعنی نە معەسكەری داخران، نە معەسكەری كرانەوە.نە معەسكەری كۆنەخوازیی، نە معەسكەری نوێخوازیی.نە معەسكەری دین، نە معەسكەری لادین.نە معەسكەری دەسەڵات، نە معەسكەری موعارەزە.نە معەسكەری جیاڕەگەزخوازی، نە معەسكەری هاوڕەگەزخوازی.نە معەسكەری چێژپەرست، نە معەسكەری "چێژبڤە"..بەڵكو تەنیا بازنەی مرۆڤبوون و تەنیا ئەوەی كە حەق و عەدالەتەو كە تاوان و ستەم و فەساد نیە.

یەعنی سەرەتا خۆت بناسە وەكو مرۆڤ.دواتر بە یاسا ناوەكییەكەی مرۆڤبوون و بەوەی كە ویژدانی مرۆیی ئەیخوازێ، شتەكان بپێوە، كە ئەم یاسایە لەناو هەمووماندا یەكە.نەكئەوەی شتەكان بە نەریت و یاسا دەرەكییەكان بپێوین، كە هەمیشە دووانی دژبەیەكن و لە شەڕدان.شەڕێك كە ئەسڵەن مرۆڤبوون و حەق و ناحەق تیایدا مەوزوع نیەو بەرژەوەندی و سوڵتەو بردنەوەو دۆڕان تیایدا ئامانجە.

ئێمەش بە كەوتنە ناو شەڕەكە، ئەكەوینە دەرەوەی مرۆڤبوون و ناو ناحەقیی.چونكە ئیتر ئەو هجوم و دیفاعەی كە ئەیكەین لە مرۆڤبوونەوە نیە، لە شتێكی ترەوەیە، مەسەلەن لە ئایدۆلۆژیاوە.ئیتر تۆ، ئەو كاتەشی كە شتەكە لە سنوری ئازادی و جیاوازییدایەو شایەنی دژایەتی نیە، هەر دژایەتی ئەكەیت.یان، ئەو كاتەشی كە شتەكە لە ئازادی و جیاوازی لایداوە چۆتە بازنەی فەسادو تاوان، تۆ هێشتا هەر دیفاعی لێئەكەیت.كە ئەمە هەردوكی هەر یەكەو هەر ناحەقییەكی ئایدۆلۆژییە نەك حەقانییەتێكی مرۆیی.

لە مەسەلەی هاوڕەگەزخوازی، با كۆمەڵگاو دین قسەی خۆی بكاو زانست و پزیشك قسەی خۆی بكاو یاسا قسەی خۆی بكاو كۆمەڵناس و دەرونناس و فەیلەسوف و ڕۆشنبیر قسەی خۆی بكات..بەڵام لە هەمووی گرنگتر ئەوەیە كە مرۆڤ قسەی خۆی بكات.كەرامەت و عەقڵ و ویژدانی مرۆیی قسەی خۆی بكات، كە ئەمە لای كەس نیەو لای خۆتە.لە دەرەوەتدا نیەو لەناوەوەتدایە.قسەی ئەوێش هەر ئەوەیە كە شتەكە زوڵم و ناحەقیی نەبێت، ئیتر بەبێ گوێدانە ئەوەی چ یاساو ئایدۆلۆژیایەك پێ ی خۆشە یان پێ ی ناخۆشە.