ئازاری مل و بەشی دواوەی كاسەی سەر

06/04/2021

د. هەڤین كەمال شاه
مل ئێشە و ئازاری بەشی پشتەوەی سەر یەكێكە لەو ئازارە  باوانەی كە ڕەنگە زۆربەی كەس بناڵێنێت  بەدەستیەوە،  چونكە بڕبڕەكاكانی مل پێكهاتەیەكی ئاڵۆزە و لە حەوت بڕبڕە و كۆمەڵێك بەستەر و ماسولكە و دەمار پێكهاتووە ؛ بوونی هەندێك كێشە لە ملدا ئازاری  مل و بەشی پشتەوەی سەر دروست دەكات .
-گەلێك جار  مل ئێشە و ئازاری بەشی پشتەوەی سەر ڕەنگە كێشەیەكی سادە بێت بەڵام ئەگەر ئازارەكە باڵ و دەستی گرتەوە یان نیشانەی تری لەگەڵ دا بوو یان بۆ ماوەیەكی دوور و درێژ بەردەوام بوو،  پێویستە سەردانی پزیشك بكرێت .

-گرنگترین هۆكارەكانی : 
۱ ــــ گرژبوونی ( تەشەنجی ) ماسولكەكانی مل :
ڕەنگە بە هۆی جوڵەیەكی كتوپڕ و خێراوە ڕوو بدات كاتێ ماسولكەكان ئامادە نین ؛ یان بەهۆی كارەساتی هاتووچۆە(whiplash injury )،  یان لەكاتی وەرزشدا .
۲ ـــ شێوازی وەستانی هەڵەی  جەستە :
ئەگەر ڕۆژانە ماوەیەكی زۆرت بەسەر بەریت بە دیار شاشەی كۆمپیوتەر و لاپتۆبەوە یان هەر ئامێرێكی تر و سەرت بۆ پێشەوە بچەمێنێتەوە، ئەمە دەبێتە هۆی هیلاكیەكی زۆر بۆ جەستە و بەستەر و جومگەی بڕبڕەكان و ماسولكەكانی مل،  دواتر بێهێزی  و ڕەقبوونی ئەو ماسولكانەی  لێ دەكەوێتەوە كە ئازار دروست دەكات .
۳ ــــ سەوەفان و داخورانی جومگەی نێوان بڕبڕەكانی مل و دروست بوونی ئێسكی زیادە .
٤ ــــ نەرم بوونەوەی ئێسك .
٥ ــــ ئینزلاقی دیسكی نێوان  بڕبڕەكانی مل. 
٦ ــــ نەخۆشی شێرپەنجە لە مل دا : لە ناو  بڕبڕەكان  و و ماسولكە و دەمارەكان یان لوكیمیا یان لیمفۆما .
 ٧-- نەخۆشی فایبۆمایەڵجیا و  مایۆفەشیاڵ پەین سیندرۆم (myofacial pain syndrom)، كە دوونەخۆشین تەنیا بە نیشانەكانیاندا ئەناسرێنەوەو  ئازاری بەردەوام و گرژی لە ماسولكەكان و شانەی دەوری ماسولكەكان دروست دەبێت، نەخۆشەكە بەدەست ئازاری بەردەوامەوە دەناڵێنێت ، بەڵام پشكنینەكانی پاكن و هیچیان تیا نییە ، زۆرجار نیشانەی نەخۆشی شەقیقەشی لەگەڵدا دەبێت ..

 د . هەڤین كەمال شاه محمد
پسپۆڕ لە زانستی ئازار و بەنج
ئەندامی پڕۆڤیشناڵی ئەكادیمیایی ئەمریكی بۆ ئازار شكاندن