تو زەلامی نەكە گری!!

1 مانگ پێش ئێستا

فوئاد سەلمان
مرۆڤ ب سرۆشتێ خۆ ره‌فتاره‌كێ ل ده‌ڤ هه‌ی ده‌مارگه‌ری، ئه‌ڤ ره‌فتاره‌ ژ مرۆڤ بۆ مرۆڤی ئاستێ وی دهێته‌ جۆداكرن، بۆ نموونه‌ ئه‌گه‌رێ كۆ ده‌مارگه‌ری لده‌ڤ ژنێ كێمتر بیت ژ زه‌لامی ئێكدوو قه‌بیلكرنه‌, ژبه‌ركۆ ژن نه‌رمتره‌ د ده‌روونێ خۆ دا ده‌مارگه‌ری ژی لده‌ڤ كێمتره‌ ژ زه‌لامی, ئه‌ڤه‌ ب شێوه‌كێ گشتی وه‌ك جوداهیه‌كا سرۆشتی دناڤبه‌را هه‌ردوو ڕه‌گه‌زا كو هه‌تا خۆ شۆڕ دكه‌نه‌ د كلتوور و ئایین و سیسته‌مێ سیاسی دا, بۆ نموونه‌:

پترین كۆژه‌ك نێرن.
پترین شه‌ر نێر دكه‌ن.
داگیركرنا شارستانیه‌ت و قر كرن نێرن.
پترییا سه‌ر كێشییا نێر دكه‌ن.
پترین رێژا زیندانیا نێرن.
پتریا كه‌سێن خۆ كۆژیێ ئه‌نجام دده‌ن نێرن.
پتریا كه‌سێن توشی ئاریشه‌یێن ده‌روونی دبن نێرن.
پتریا ڕێژا ئه‌ز ئه‌زۆكیێ لده‌ڤ ڕه‌گه‌زێ نێره‌.
له‌شكه‌ر ب هه‌می كه‌رتا ڤه‌ پتر نێرن.
هتد....

به‌لكی نێر وه‌سا سرۆشتی وی بخۆازیت رێژا نه‌رمیێ لده‌ڤ كێم بیت وه‌ك چالاكیه‌كا وه‌ڕاری به‌س ڕامان ئه‌و نینه‌ كۆ دڤێت وه‌سا بیت چۆنكی رێكا سرۆشتی یان (Natural) رێكه‌كه‌ كۆ هه‌ره‌مه‌كی یه‌ و ئارمانج ژێ زێده‌ كرنا مرۆڤا یه‌ هه‌ر وه‌كی گیانه‌وه‌ران كو هه‌ولدده‌ن مانا خۆ ب پارێزن و ئه‌ڤ رێكه‌ دگه‌ل مرۆڤه‌كێ سه‌رده‌می كۆ گرێدای ئه‌قل و فه‌لسه‌فه‌ و زانستی رێكه‌كا نه‌گۆنجای یه‌ چۆنكی هه‌ڤدژی سیسته‌مه‌كێ یه‌ كۆ مرۆڤ دناڤدا ئێك دوو قه بیل دكه‌ن.

ئەگەر وەک دیاردەکا جڤاکی بەرێخۆ بده‌ینێ، دێ بینین كۆ گه‌له‌ك جار فشاره‌كا مه‌زن ل نێری دهێته‌ كرن كۆ ئه‌ڤ ره‌قاتیه‌ لده‌ڤ زێده‌ دبیت بۆ نموونه،‌ دناڤ جڤاكێ كوردی دا ئه‌ڤ تێگه‌هه‌ د به‌ربه‌لاڤن ((ما نه‌ تو زه‌لامی  یان گه‌له‌ك جار زارۆكه‌كێ نێر ده‌مێ دگریت ژ لایێ مالێ ڤه‌ ئه‌ڤ ئاخڤتنه‌ پێ دهێته‌ گۆتن (تو زه‌لامی نه‌كه‌ گری یان ما تو شه‌رم ناكه‌ی) یان خۆ عاجز نه‌كه‌ ما تو ژنكی) ئه‌ڤ فشارا مه‌زن یا كۆ نێری فێر دكه‌ت كۆ مافێ ئێشانێ نینه‌ یان گری و عاجزی نه‌ ژ سیفه‌تێن وی نه‌ وه‌دكه‌ت كۆ پتر چالاك بیت د بابه‌تێ توندیێ دا.

نێر د جڤاكێ كوردی دا ل بن حۆكمێ شه‌رمێ و رۆندك نه‌باراندنێ و ئه‌ز ئه‌زۆكیێ كۆ رێكێ ناده‌تێ ده‌ربرینێ ژ هه‌ستێت خۆ بكه‌ت به‌هرا پتریا جاران دبیته‌ ئه‌گه‌ره‌كێ مه‌زن بۆ ئاریشه‌یێن جڤاكی.