ئەوەی هەتانە بیپارێزن

7 رۆژ پێش ئێستا

دالیا جەزا
ساڵانێكەی لەهەرێمەكەی كوردستان، جگە لە ئامرازە میدیاییەكانی دی، خاوەنی چەندین كەناڵی تەلەفزیۆنین. دیارە تیڤی یەكێكە لە كاریگەرترینەكانی پەخشی میدیایی، لەبەر ئەوەی لەیەك كاتدا ئەچێتە هەموو مالێكەوە و هۆگربوون پێی لای ژمارەیەكی زۆری خەڵك ئەبێت لەهەموو توێژوچین و ئاستەكانی تەمەن و ڕەگەز و خوێندن و ڕۆشنبیری و دارایی. بەو پێیەش لەكاتەكانی گردبوونەوەی خێزان و كاتەكانی تەنیایی تاكەكانیشدا، لەنێو ماڵ ئاسان و بەبێ هیچ داواكارییەك لێیان، ئەتوانن پرۆگرامە جیاوازەكان لەناوەڕۆك و مەبەست ببینن.

 تەلەفزیۆن جگە لەپرۆگرامی بەرهەمی خۆی، پێكهاتەیەكیشە لە كۆمەڵێك هۆی ڕاگەیاندنی دی لە (ئینتەرنێت، سینەما، شانۆ، پێشانگا، ڕۆژنامە)، كەواتە ئەو پەیامەی ئەم جۆرەی ڕاگەیاندن هەڵگرێتی لەپیادەكردنە دروستەكەیدا، پێویستە ئامانجە زانسییەكانی میدیابێت، ئەوانیش ئامانجی درێژ مەوداو ئامانجی بەكاربردنن.
 ئەوەی یەكەمییان بۆ زیادكردنی زانیاری و فراوانكردنی بیری تاكەكانی كۆمەڵگا و بەهاداركردنی مرۆڤ و گیانەوەرانی دییە. دووەمیشییان بۆ كاتبەسەربردن و پشودان و لەبیربردنەوەی ماندوێتییە.

بۆ ئامانجی دووەم كەناڵەكانی خۆمان درێغییان نەكردووە، دەیان بەرنامەی كات بەسەر بردنیان هەیە، بەرچاوترینیان بەرنامەكانی خواردن دروستكردنن كە تیایاندا، ئەكتەر، گۆرانیبێژ، بێژەر، سیاسی، وەرزشەوان كراونەتە شێف و هەروا بابەتی خواردنە تێكەڵ ئەكرێت و زۆر جار هیچ سودێكی تەندروستی و ئابووری لەو خواردناندا نابینرێت. ئەمانە جگە لە پێشبڕكێ و میوانداری تایبەت و گێڕانەوەی چەند بارەی بەسەرهاتی شارەكان و كەسەكان.. 
دەشێت بڵێم ئەمە بۆ ساتێك كات بەسەربردن، پارە سەرفكردنێكی بێسود و ئامانجە.

لەوانەی پێشووش پڕ نیگەرانیتر پەخشكردنی ژمارەیەكی زۆر درامای بیانی دۆبلاژكراوە كە ڕۆچونەتە نێو باس وخواس و نەستی زۆرینەی توێژ وتەمەنەكانی خەڵكی خۆمانەوە.
 بەپێی ئەزموونی چاودێریكردنیشمان، ئەوەی لە زۆرێك لەودرامایانەدا ئەبینرێت، چیرۆكی دور لەواقعی ژیان و هونەری بازاڕی و هەزیلن و نەك دور لەكلتوری ئێمە، بەڵكو دور لە مرۆڤبوونیشن، بەتایبەت لە دراما توركییەكاندا كە زۆر جار وێنەی ژن و خێزان ناشرین ئەكرێت. 

كاتێك ژنێك خاوەن هاوسەر وخێزانە وچەند كەسێكی دی بۆ بەدەستهێنانی ئەم ژنە لەڕكابەریدان و لەهەمان كاتدا پاڵ بەهاوسەری خۆیانەوە ئەنێن و نایانەوێت، لەپێناوی خاتونی یەكەمدا. یان لەپێناو ژنە خزمەتكارێكی ماڵەكەیاندا، ژنە هاوسەریش دەیان سوكایەتی بەخۆی ئەكات لەپێناو لەدەستنەدانی مێردیدا. ئەم جۆرە چیرۆكە لەدرامای توركیدا دەیان جار دووبارە ئەبێتەوە جگە لە ڕفاندن ودووگیان بوون لە دەرەوەی ژیانی هاوسەری و لە ژیانی ڕابردووی توركیادا ..

پرسیار لێرەدا ئەوەیە، توركیایەكی حكومەت ئیسلام، ئەگەر بۆ بازرگانی ناڕەوا و ناشەرعی و لەخشتەبردنی میللەتانی بەدبەختی وەك ئێمە نەبێت، بۆچی ڕێ بەكۆمپانیا بەرهەمهێنەكانی خۆی ئەدات درامای لەم كارە لاوازانە بەرهەمبهێنێت..
ئەم بازرگانییە لەوڵاتانێكەوەن حساب بۆ بەها مرۆییە وئاینییەكان ناكەن. بەڵام كەناڵە كوردییەكان بۆچی بە پارەی زۆر ئەم درامایانە ئەكڕن. بۆچی لەبری ئەو پارەییەی لەسپۆنسەری ڕیكلام بۆ كراوی نێو دراماكانی وەرئەگرن، لە بازرگانان و كۆمپانیا بازرگانییەكان داواناكەن بۆ كاری بەرهەمهێنانی درامای كوردی ببنە سپۆنسەر.؟
بۆچی بایەخی زۆر بەستافی كاری درامای كوردی نایەن. و لەدوای بەرهەمهێنانیان، ساڵانە دراماكان بخرێنە ڕاپرسی بینەرانەوە و لەسەر ئەو ئاستە خەڵاتبكرێن..
سەدان بەسەرهات و چیرۆكی ژیانی كۆن و نوێی كورد هەن، كەرەستەی هەزاران سیناریۆن.

كڕین و پەخشكردنی دراما بیانییەكان هەر لە كەناڵە حیزبییەكانەوە نییە بەڵكو لەكەناڵەكانی ئۆپۆزسێۆنیشە. ئەمە لەكاتێكدا بەراورد بەوان ژمارەی دراما كوردییەكان هێندە كەمن لەگەڵ نزیكبوونەی مانگی ڕەمەزان وەك دیاری ئەو مانگە بۆ خەڵك ڕیكلامی بۆ ئەكرێت. 
ئەی بۆ خەڵك ڕاناهێنن هۆگری هونەر و كاری كوردیبێت، بە زیاتر برەودان بەولایەنە. سەدان گەنجی بەتواناهەن لەبوارەكانی ئەكت و سیناریۆ نووسین و دەرهێنان، بەڵام لەبەر نەبوونی سپۆنسەر و پشتگیری تەنیا ژمارەیەكی دیاریكراو ستافی كاری نواندن و دەرهێنان ناسراون. 
دەشێت بینەری كورد ڕزگار بكرێت لەئاڵوودەبوون بەدراما لاوازە بییانییەكان و ئەو كەناڵانە هێندە پارە نەدەنە كڕینییان، جگە لەهەندێك درامای مێژوویی نەبێت كە تائێستا دۆبلاژكراون و ئاستێكی هونەری بەرز و گێڕانەوەیەكی مێژووی باوەڕپێكرایان تێدابووە و بینەر زانیاری لێوەرگرتوون، ئەوانی تر بە هەڵەدابردنی خەڵك ونكردنی ئامانجی میدیا و هونەری بەرزوزانستین. 
وەك (ئیبراهیم فەقێ) ڕێبەری گەشپێدانی مرۆیی وتویەتی (ئێمە ئەوە ئەبینین كەنامانەوێت وئەوەشمان ئەوێت كەنایبینین، لەو كاتەشدا نرخ و بەهای ئەوە لەدەستئەدەین كەهەمانە و لەسەرابی ئەوەی كەنایبنین ونئەبین. كەواتە جەختبكەنەوە لەسەر پاراستنی ئەوەی هەتانەو بیبینن ولەدەستی مەدەن.