وێنەی ژن لە ریكلامەكاندا

3 رۆژ پێش ئێستا

رۆزا دڵشاد مەریوانی
لە ساڵی رابردوودا هەڵمەتەكانی دژی رەگەزپەرستیی جێندەری و رەنگی پێست وایانكرد ئەو هەڵمەتانە لە دژی كۆمپانیا گەورەكانی بەرهەمەكانی جوانكاریش بەرپا بكرێت، بەشێوەیەك كۆمپانیای گەورەی وەكو لۆریال و یونیلفیر كە بەرهەمەكانی فێر ئاند لاڤڵی و كلیر ئاند كلیری هەیە لەگەڵ كۆمپانیای جۆنسن ئاند جۆنسن و چەندانی تر ناچار كران بۆ لەدەستنەدانی بەشێكی زۆر لە بەكارهێنەرانیان هەندێ دەستەواژەی رەگەزپەرستانەی وەكو سپیكردنەوەی پێست و پێستی سپی و ..هتد لەسەر بەرهەمەكانی پێست لابەرن بەو پێیەی ئەو بەرهەمانەیان لە وڵاتانی ئاسیا و خۆرهەڵاتی ناوەڕاست فرۆشییان زۆرە و بە زۆری خەڵكی ئەو وڵاتانە رەنگی پێستیان ئەسمەر یان گەنم رەنگە و سپی پێستیان كەمترە، ئەم هەڵمەتانەش بە تایبەتی دوای رووداوەكانی ئەمریكا و كوشتنی فلۆید چڕبوونەوە و لە رێی سۆشیال میدیاوە فشاری زۆر خرایە سەر ئەو كۆمپانیایانە.

پێوەری خەیاڵیی
پێش ئەوانیش ماوەی چەند ساڵێك دەبێت كۆمپانیای دۆڤ دەستپێشخەرییان لەو بوارەدا كرد و ژنی ئاساییان هێنایە نێو ریكلامەكانیانەوە بەو مەبەستەی بەرهەمەكانیان ئاراستەی هەموو ژنانە و چیتر ئەو پێوەرە خەیاڵیانە بۆ جوانیی پێشكەش نەكەن و ژن بە هەموو جۆرو رەنگەكانەوە جوانیی تایبەت بە خۆیان هەیە.
من سەرەتا كاتێك ئەو هەوڵەی ئەو كۆمپانیایەم بینی لە رێگەی بەرنامەی ئۆپرا وێنفرییەوە بوو بەڕاستی زۆر سەرسامبووم بەو كارە بەوەی دژی هەموو ئەو پێوەرانە بووەستنەوە كە چەندین ساڵە بۆ جوانیی دانراون و نموونەی ژنێك پێشكەش بكەن لە ژیان و دونیای واقیعدا ئەوە ژنە و بەو شێوەیەی خۆیەوە جوانە، راستە ئەو هەوڵانە زۆر بچووكن كاتێك كۆمپانیایەك تەنیا وشە یان دەستەواژەیەكی سەر بەرهەمێكی جوانكاری دەگۆڕێت یان لە ریكلامێكدا ژنێكی ئاسایی بەكاردەهێنێت بۆ ریكلامكردن بۆ بەرهەمێكی پەیوەست بە جوانییەوە، بەڵام كاتێك ریكلامێكی لەو جۆرە دەبینیت ئەو پەیامە بە تۆ دەگات متمانەت بە خۆت بێت و پێویست ناكات هەست بە بێهودەیی بكەیت كاتێك ئەو كچە مۆدێلانەی بە هەزار فۆتۆشۆپ و نەشتەرگەری جوانكراون دەبینیت و بڵێی هەرگیز واملێنایەت، چونكە زۆرجار ئەو جۆرە ریكلامانە جۆرێك لە چەواشەكاریشیان تێدایە و بەڵێنی جۆرە جوانیەك دەدەن دوورە لە راستییەوە و كاتێك ژنێكی ئاسایی تاقیاندەكاتەوە و ئەو جیاوازییە خەیاڵییە نابینێت تووشی بێ هوودەیی دەبێت.

بە كاڵاكردنی ژن
یەكێكی تر لەو شتانەی لە دونیادا هەر لە كۆنەوە تا ئێستا كراوە و دەكرێت لەگەڵ ئەو هەموو هەڵمەتانەی لەلایەن فێمینیستەكانەوە دژیان دەكرێ بابەتی بە كاڵاكردنی ژنە لە رێگەی ریكلامەكانەوە، نموونەش بۆ ئەوە زۆرە و زۆرجار ریكلامێك دەبینیت هیچ پەیوەندی بە ژنەوە نییە، بەڵام كچە مۆدێلێكی تێدا بەكاردەهێنرێت لەگەڵ كۆمەڵێك ئاماژەی سێكسی تاوەكو ئەو بەرهەمە فرۆشی زۆر بێت بەمشێوەیەش بەو جۆرە ریكلامانە ژن بەكاڵا دەكرێت، جگەلەوەی دوورن لە دابونەریتی كۆمەڵگەوە كاتێك منداڵ و هەرزەكار ئەو جۆرە ریكلامانە دەبینن كاریگەری خراپی دەبێت لەسەریان.

ژن لە قاڵبدراوە
یەكێكی تر لەو رۆڵانەی تێیدا ژن لە قاڵبدراوە نەك تەنیا لە ژیانی راستەقینەدا، بەڵكو لە نێو ریكلامەكانیشدا دەبینین هەمیشە ئەوەی ریكلام بۆ خواردن ئامادەكردن و چێشتلێنان دەكات ژنە، ئەوەی جلوبەرگ و قاپ دەشوات و ماڵ پاكدەكاتەوە ژنە، نەك تەنها ئەوە، بەڵكو ژن وەكو بوونەوەرێكی ئالوودە بە پاكیی و سپێتی جلوبەرگەكان و تەعقیمكردنی ماڵ پیشاندەدرێت و ئەوەندەی تر لە نەستی تاكەكانی كۆمەڵگەدا دەیچەسپێنن كە ژن شوێنی ماڵەوە و چێشتلێنان و پاككردنەوە و جلشتنە، واتا تەنانەت لە رێی ریكلامەكانیشەوە هەوڵدەدرێت ژن وەكو بوونەوەرێك پیشان بدرێت دەبێت هەم لە رووخسار و جەستەدا جوان و رێك و بێ خەوش بێت هەروەها لە ئیشی ماڵیشدا وابێت، ئەوە ژنە چێشتلێدەنێت و ماڵ پاكدەكاتەوە و ئالوودەیە بە سپێتی جلوبەرگەكانەوە، ئەم جۆرە ریكلامانە لە هەموو دونیادا هەیە بە تایبەتی لە وڵاتە دواكەوتووەكان و وڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا، بۆیە كاتێك بە رێكەوت ریكلامێكی كوردی دەبینم هونەرمەندێكی كورد دەیكات و ئەو كەسەی برنجەكە لێدەنێت پیاوەكەیە و تا ژنەكەی لە كار دێتەوە نانی بۆ ئامادە دەكات زۆر دڵخۆشكەرە و شتێكی نوێیە تا ئێستا بینیبێتم لە ریكلامی كوردیدا و جێگەی دەستخۆشییە، بەمجۆرە هەوڵە بچووكانە ژن دەتوانێت لەو قاڵب و پێوەرانەی بۆی دانراوە كەمێك بێتە دەرەوە، راستە لە ژیاندا كەمن ئەو پیاوانەی چێشتلێدەنێن یان پێیان عەیب نییە ئەو كارانەی وەكو دەوترێت «كاری ژنە» بیكەن، بەڵام بابەتێكی وەكو ریكلامیش لەبەرئەوەی كاری راكێشانی سەرنج و كارلێكردنە لە هەست و نەستی تاكەكان بە رای من رۆڵی باشی دەبێت لەوەی ژن كەمێك لە قاڵبە تەقلیدییەكان بێنێتە دەرەوە و رزگاریبكات.