پرسیارە گرنگەكانی پێش هاوسەرگیری

18/07/2021

ئیدریس نوری
پرۆسەی هاوسەرگیری یەكێكە لەو پرۆسە مەزنانەی كەمرۆڤایەتی بەبێ ئەو پرۆسە بەرەو پووكانەوە دەچێت. بۆیە تەواوی گیانداران بۆ زۆر بوون و زیاد بونیان پەنا بۆجووت بوون پێكەوە بوون دەبەن، لەناو هەمویان دیارترین وگرنگترینیان خودی مرۆڤە.

هاوسەرگیری ئەگەرچی لەڕوڵەت دا كارێكی سادەو ساكاردێتە بەرچاوو بەڵام ناوەڕۆكی بۆكەسانی تێگەیشتوو پڕیەتی لە درووشمی بەهێزو بەهاو سیمای ئاوێتە بوونی دوو ڕۆح و دووگیان ،بەمەبەستی ئامانجێكی دیار لەبونیادنانی خێزانێكی سەركەوتو و هێنانەدی نەوەی نوێ .

خودی بڕیار لەهەڵبژاردن كارێكی تاڕادەیەك قورس و گرانە ،سەرباری ئەوەی كە دووكەس یەكتریان قبوڵە، كەچی لەلای هەردوولا سترێس و فشاری دەروونی بەشێوەیەكی بەرچاو پێش گواستنەوە دەبینرێت ، چونكە هەركارێك باجی قورس بوو،ئەوا هەرچەند گرنگ بێت ترس و نیگەرانی زۆر دەبێت ،بێگومان باجی هاوسەرگیری كە ئەویش وابەستە بە چارەنوسەوە هەیە ،بریتی یە لەڕووداوەكانی سروشتی وناسروشتی كە زۆربەی هەرزۆری لەدەست مرۆڤەو باقی بۆ ڕووداوی نەخوازراوی هەردوولا دەگەڕێتەوە.

بۆنموونە: ئازاری ناسروشتی وەك جیابونەوەی عەمدی بۆهۆكارێكی تایبەت .
ئازاری سروشتی: وەك مردن یان كەم ئەندام بوونێكی كاریگەر بەهۆی ڕووداوێكەوە كە لەدەست و خواستی كەسەكە نەبووە.
هەر بۆیە لەكاتی هەڵبژاردنی كەسی بەرامبەر پێویستە زۆر بەووریای و بە ووردی هەنگاوی درووست هەڵبنرێت، تا هەردوولا یان یەكێكیان دووچاری شكست نەبنەوە، مەبەستمان لە ووردی ووریای ئەوەنی یە كە مرۆڤەكە دووچاری واس واسی بێت و لەكۆتای دا توانای بڕیار دانی نەمێنێت، بەڵكو بەشێوازێكی لۆژیكانە بڕوانێته بابەتەكەو تەواوی ژیانی خۆی لەگەڵ كەسی بەرامبەر پێوانەو بەراوردبكات، تابزانێت ئەم كەسە ئەو كەسەیە كە لەزۆربەی ڕووەكانەوە خاڵی هاوبەشیان هەیە، شیاوی هاوسەرگیریە. 
"ئاینی پیرۆزی ئیسلام "زۆر بەجوانی لەمەڕ ئەم بابەتەوە دواوە ؛دین وئەخلاق باشترین پێوەرە دەزانێت بۆهەڵبژاردنی هاوسەرگیری. 

ئێستا بابزانین ئەوپرسیارە گرنگانە چین كەدەبێت پێش ئەنجامدانی هاوسەرگیری لەدانیشتنی یەكەمی هەردوولا بكرێت؟
ئامانجت چی یە لە هاوسەرگیری؟
هاوسەرگیری سەركەوتوو لای تۆچۆنە؟ 

1-دەربارەی كار و پیشە پرسیار بكرێت :
ئیشی سەرەكیت چی یە ؟ 
تاچەند دڵت بەكارەكەت خۆشە؟ 
بەنیازی گۆڕینی ئەم كارەنیت ؟
تائێستا لەم كارە سزانە دروایت؟
هەڵبژاردنی ئەم پیشەت خواستی خۆت بووە؟
دوای هاوسەرگیری چی ؟ هەمان كار یان بەنیازی چیت ؟
تێڕوانینی تۆ بۆپیشەكەم چی یە ؟ 

2-سەبارەت بەشوێنی نیشتەجێ بوون :
ئایا ژیانی پێكەوە بوونمان لەكوێ دەبێت ؟
گوند ،شار ، كرێ ، شوقە ،خانوو، سەرماڵ ؟ 

3-سەبارەت بەتەبیعەت و سروشتی كەسەكە:
ئایا تۆ كەسێكی لەهەڵسوكەوت كردن چۆنیت؟
لە گووڤتار ،ئارام ،تووڕەیت؟
پەیوەندیت لەگەڵ خواردنەكان چۆنە؟ 
لەگەڵ وەرزەكان ؟ گەرم وساردی چۆنیت؟
لەگەڵ سەیران وگەشت بەینت چۆنە؟ 

سەبارەت بەئاین :
تاچەند ئاسایی یە هاوسەرەكەت گوێڕایەڵ یان گوێڕایەڵی خودانەبێت ؟
ئایا ئایدۆلۆژی لای تۆ پێناسەی چی یە ؟ 
ئایا تاچەند لەشتەقەدەغەو حەرام كراوەكان خۆت دەپارێزیت ؟ 

سەبارەت بەخێزان :
كەمێك لەسەر ژیانی خێزانەكەت بدوێ .
پەیوەندی باوك ودایكت چۆنە ؟
لەسەر كەس و كارت بدوێ .
ئەگەر لەداهاتوو باوكت یان دایكت ناهەق بوو ،من لەسەر هەق بووم ،پشتگیری كامان دەكەیت ؟
ئایا تۆ ئەتوانی لە داهاتوو هاوسەنگی كەس و كاری من و خۆت ڕابگریت؟ 
لەڕووی سەردان و پەیوەندی خێزانیت تاچەند ئاسایت 
لەهاتووچۆدا. 

سەبارەت بەنەخۆشی :
نەخۆشی دەروونی یان جەستەیت نی یە؟ 
تائێستاهیچ جۆرە نەشتەرگەریەكت بۆنەكراوە؟
ئایا لەڕووی گرفتی دەروونی و حاڵەتی دەروونی چۆنیت؟ 

سەبارەت بەپەیوەندی سۆزداری و كۆمەڵایەتی :
ئایا تائێستا خۆشەویستیت كردووە؟ 
ئایا پەیوەندی كۆمەڵایەتیت لەگەڵ خزمان و هاوڕێكانت لەسەر چ بنەمایەكە؟ 
كەسێكی نزیكت حەزی بەتێكەڵیت نەبێت، ئایا تۆش پشتی تێ دەكەیت ؟ یان هەوڵ دەدەیت تێ بگەیت بزانی كێشەكەچی یە؟ 
تاچەند ئامادەی كەسی سێهەم دەست وەربداتە نێو ژیانت ، ئەگەرچی بە دڵسۆزترین كەسی بزانیت ؟ 
پرس و ڕاوێژت لای كێ یە ؟ بۆچی؟ 

سەبارەت بەشەخسیات :
شەخسیات لای تۆ چی دەگەیەنێت ؟ 
كەسێك قسەی ناشرینت یان ڕەفتارێكی نابەجێ بكات بەرامبەرت چۆن وەڵامی دەدەیتەوە ؟
تاچەند تووڕەیت؟ 
تاچەند لێبوردەیت؟ 
تاچەند خۆ ویستیت ؟
تاچەند میهرەبانیت ؟ 
بەچی زۆر بێزار دەبیت؟ 
تاچەند مەزاجیت؟ 
هاوڕێی كوڕیان كچ كامیانت زۆرە ؟ 
ئەگەر كێشەیەك هاتەپێش هەوڵی تۆ بۆچارەسەر چی یە؟ 
تاچەند پەنا بۆ ماڵ باوكت دەبەیت بۆ چارەسەری كێشە ؟ 
پەیوەندیت لەگەڵ خوێندنەوە چۆنە؟ 
بەچ كەسێك سەرسامیت ؟ وە بۆچی ؟ 
ئامانجت لەم ژیانە چی یە؟ 
قوربانی لای تۆ چی دەگەیەنێت ؟ 
ئایا بەدرێژایی تەمەن مرۆڤ دەبێت هەرقوربانی بدات؟ 

سەبارەت بە ئابوری :
ئایا ژیانی سەركەوتوو بەپارە دەكڕێت ؟ 
لەژیاندا چ شتێك بەپارە ناكڕێت ؟ 
بەڕای تۆ پارە تاجەند دەتوانێت كێشەكان چارەسەربكات ؟ 
ئاڵتون لای تۆ چی دەگەیەنێت ؟ 
ئۆتۆمیل یان خانوو كامیان لەپێشتره وە بۆچی ؟
تێڕوانینی تۆ بۆ سەروەت وسامان چی یە؟ 

سەبارەت بە جنس :
پێویستە لەسەر ئەو بابەتە بەشێوەیەكی جوان و بەوجۆرەی ئاین و داب و نەریت دیاری كردووە پرسیارە شاراوەكان بكرێت تا سبەی كێشە درووست نەكات. 

سەبارەت بەپەروەردەی منداڵ :
ئایا تاچەند منداڵت خۆش دەوێت ؟
ئایا منداڵ چۆن پەروەردە دەكرێت ؟
زۆر و كەمی منداڵ لای تۆ بەچ شێوەیەكە؟ 
ماف و ئەركی منداڵ لای تۆ واتایی چی ؟
دایك وباوكی ڕاستەقینە كێن؟
پێت باشە ئەوەی دایك وباوكت نەیان توانیوە بۆتۆی بكەن تۆ بۆمنداڵەكەت بكەیت ؟ 

بەهیوای پێك هێنانی ژیانێكی هاوبەش كە پڕ لە میهر وئارامی بێت .

پرۆفایل:
ئیدریس نوری
ماستەر لەپەروەردەی تایبەت.