دەستپێكردنەوەی پرۆسەی خوێندن و كاریگەری لەسەر بازاڕ

3 مانگ پێش ئێستا

ســــەركۆ یونس
ساڵی خوێندنی(2021-2022) سەرەڕای بڵاوبونەوەی كۆرۆناڤایرۆس، لە ناوەڕاستی مانگی ئەیلولدا دەستی پێ كرد.
نزیكەی 1 ملیۆن و 780 هەزار قوتابی و خوێندكار و 160 هەزار مامۆستاو وانەبێژ، لەسەرجەم قۆناغ و ئاستەكانی قوتابخانەحكومی و ناحكومییەكانی پەیوەست بەوەزارەتی پەروەردە دەستی پێكرد.

ئەوەی لێرەدا دەمانەوێت قسەی لەسەر بكەین، كاریگەری پرۆسەی پەروەردەوفێركردنە لەسەر بازاڕەكانی هەرێم بەگشتی و بازاڕی جلوبەرگ و پەڕاوگەو پێداویستیەكانی تری پرۆسەكە بەتایبەتی.
خۆشبەختانە، وەزارەتی پەروەردە، كەسوكاری قوتابی و خوێندكارانی سەرپشك كردووە لەكڕینی جلوبەرگ و پێداویستیەكان، بۆ ئەوەی بتوانن بەنرخێكی گونجاو دەستیان بكەوێت..
ئەمە سەرەڕای ئەوەی هێشتا پرۆسەی خوێندن لەزانكۆو پەیمانگاحكومی و ئەهلییەكان، بەتەواوی دەستی پێ نەكردووە، كەبەهەزاران خوێندكار ئەخەمڵێنرێن، بێ گومان ئەمانیش كاریگەری بەرچاویان لەسەر جموجووڵی بازاڕ وكرداری كڕین وفرۆشتن دەكەن.

بەداخەوە، هەلومەرجی ئابوری هەرێم و كەرتەئابورییەكان لەئاستی ئەوتۆدا نین كە بتوانێت وەڵامی خواستی پێداویستیەكانی قوتابی و خوێندكاران بداتەوە، ناچار پەنا دەبرێتە بەر هاوردەكردن لەدەرەوە بەگشتی و توركیا وچین بەتایبەتی. ئەمەش كاریگەری خراپی ئابوری و بەرزی نرخ و تێچونی زیاتر، دەكەوێتە سەر شانی دایباب و تەنانەت بەزیان لەسەر ئابوری هەرێم دەشكێتەوە، بەدەیان ملیۆن دۆلار زیان لە ئابوری هەرێم وداهاتی خێزانەكان دەدات.
هەربۆیە، گرنگە حكومەتی هەرێمی كوردستان، هەوڵبدات جێگرەوەی هاوردەكردنی پێداویستییەكانی پەروەردەو فێركردن بدات و ژینگەیەك بخوڵقێنێت كەكێبڕكێ ی كۆمپانیاكان وكەرتی تایبەت بدات، بۆئەوەی بتوانێرێت پێداویستیەكان بەنرخێكی گونجاو بەدەستبهێنرێت.

لەلایەكی ترەوە، دەستپێكردنی ساڵی نوێ ی ناوەندەكانی خوێندن، كاریگەری ئابوری پۆزەتیڤی هەیە لەسەر گەرمبوون و زیاتربوونی جموجوڵی بازاڕ و كرداری كڕین و فرۆشتن.
هەروەها، بەهۆی هاتوچۆی قوتابی و خوێندكاران، هەلی كار بۆ ڕێژەیەك لەخاوەن تەكسی و پاسەكان دەخوڵقێنرێت، لەئەنجامدا دەبێتەهۆی دەستكەوتنی داهات بۆ هەندێ كەس.

دابینكردنی پێداویستیەكانی قوتابی وخوێندكاران، لەوڵاتێكەوە بۆ وڵاتێكی تر، جیاوازەو سیستەمی حكومرانی بەرپرسە لەم بوارەدا.
لەلایەكی ترەوە، وەزارەتی پەروەردە، كەسوكاری خێزانەكانی سەرپشك كردووە، بەوەی خێزانەكان ئارەزوومەندن كەمناڵەكانیان بەسیستەمی ئۆنلاین درێژە بەخوێندن بدەن، یان بچنەوە هۆڵەكانی خوێندنەوە، ئەوەی كەڕوونە، تائێستا زۆربەی قوتابی و خوێندكاران، ئامادەن بچنەوە هۆڵەكانی خوێندن.

بەشێوەیەكی گشتی، كەرتی پەروەردەو فێركردن، یەكێكە لەڕەگەزەكانی بەرەوپێشچوونی لایەنەكانی كۆمەڵایەتی و ئابوری وڕۆشنبیری كۆمەڵگا. دەرئەنجام ودەرهاویشتەكانی ئەم پرۆسە گرنگە، كاریگەری باشی لەسەر كۆی كۆمەڵگا دەبێت، بەمەرجێك بەیاسا وڕێكاری زانستی جێ بەجێ بكرێت.

لەكۆتایدا، هیوادارین پرۆسەكە بەسەلامەتی و بەوپەڕی هەستكردن بەبەرپرسیارییەتیەوە جێ بەجێبكرێت و ئامانجە پەروەردەیی و ئابوری وكۆمەڵایەتییەكان بەدەست بهێنێت..

*ئابووریناس