وتاری توندی سیاسیی نەوەیەكی خۆسەپێنەر و بكوژ بەرهەم دەهێنێت

2 مانگ پێش ئێستا

بارزان شێخ عوسمان 
‎‎ماوەی چەند ساڵێكە زوو زوو هەواڵی تاوانی كوشتنی سەرسوڕهێنەر دەبیستین، پیاو و ژن و منداڵ و خەسوو و خەزوور، برا و برا،كوڕ و باوك، یەكتر دەكوژن.
مامۆستایە و خوێندكارە لە هەموو قۆناغەكاندا چەكیان پێیە و تەقە دەكەن و خەڵك دەكوژن، پزیشكە و پارێزەرە، دادوەرە لە ناوبازاڕ شەڕ دەكەن، شۆفێری تاكسی لە دوای دەمەقاڵێ لەسەر نرخی گواستنەوە سەرنشینەكە دەكوژێت، ئیتر رووداوی هەمەجۆری كوشتن و توندوتیژیی لەو جۆرە بەردەوام زۆرە، عیراق و كوردستان گیرۆدەی سەدان رووداوی لەم جۆرەن كە دەرەنجامی تێرۆری جەستەیی و فیكریی سیاسییە، سەرباری كاریكاتێرە بێزاركەرە سیاسییەكان كە دیمەن و فیلمی سەیر و سەرسوڕهێنەریان دروستكردووە.
بە راستیی كۆمەڵگەی هەرێمی كوردستان و عیراق، كۆمەڵگەیەكی خۆسەپێنەرە، خۆ بەعەنتەر زانین تێیدا بۆتە دیاردە لە هەموو كایەكانی ژیاندا، یان بە رێگەی نیشاندانی باسكی بەهێز و چەك و تاقم و عەشیرەت، یان بە شەڕە جنێو و تانە و پلار لەناو سۆشیال میدیادا، مینبەری مزگەوتەكان، سەر جادە و بەردەم مایك و شاشەكان، ئەگەرنا خوێندكاری كۆلیژەكانی پزیشكیی و ئەندازیاریی و دەمانچە، شەڕە جنێو، شەڕ و پەلاماردان، سەركێشیی ئۆتۆمبێل ئاژووتن چۆن دەگونجێن؟! یان پزیشكی ددان و پارێزەر لەكوێ و شەقوەشاندن لەكوێ؟ مامۆستای ئاینیی و دەم پیسیی لەكوێ؟ لە كاتێكدا ئەو توێژانە جاران نموونەی بەرزیی رەوشت و ئاكاری شارستانیی بوون، خاوەنی كەسایەتییەكی بەهێز بوون، بەداخەوە لە سایەی ئەو دیارەدەیەدا نەبێت كە سیاسەتكردن بۆتە شەڕە جنێو؟
ئایینداری بەهەمان شێوە، میدیاش بەشێكیان هەر وروژاندن و خۆسەپاندنە، دەنا مامۆستا و جنێو فرۆشیی سەرشاشە و جادەكان؟ بە زۆر سەر و رووخسار داپۆشینی خوێندكارانی كچان و ناچاركردنیان بە نوێژكردنی جەژن، كەی یەكیان گرتۆتەوە؟ هاوكات كەی گونجاوە خوێندكار دەمانچە و چەقۆ لە مامۆستا دەربهێنێت؟
ئەم دیاردەیە گەیشتۆتە ئاستێك كە جنێودان و ئابڕووبردنی خەڵك بچێتە خانەی ئازادیی رادەربڕینەوە، جنێوفرۆش ببێتە سیمبولی ئازادیی، كە رووبەڕووی شتێكیش دەبنەوە، كەمپین و خۆپیشاندان بۆ پشتیوانییان رێكدەخرێت. ئەمانە هەمووی دەرەنجامی نالەباریی سیستمی سیاسیی و ئایینیی و میدیایی و حكومڕانییە، دەرهاویشتەی ئەو ئیرهاب و خۆسەپاندنە فیكرییەیە كە بۆتە باو، لایەنێك هەر خۆی بە راست دەزانێت و ئەوانیتر بە چەوت و لادەر و خائین، یان بێژەرێك بە پۆز و مۆڕەوە خۆی دەسەپێنێت بەسەر میوانەكەی و بینەرەكانیدا، هەربۆیە لە هەڵبژاردنەكاندا سوپرایز دەخوڵقێت.
هەموو ئەوانە بوونەتە فاكتەرێك كە نەوەیەكی سەرلێشێواو و هەرزە و تووڕە و هەڵچوو، خۆبەزلزان دروست ببێت، كە هەڵگرتنی چەك ببێتە نەریت و خوویەكی بە كۆمەڵ (وەك چۆن حیجاب بووە نەریت و خوویەكی كوردەواریی)، بەو جۆرەش كوشتن بەبێ خەمیی و ئەعسابی ساردەوە و بێ سڵكردنەوە رۆژ بەڕۆژ پەرەبستێنێت كەسیش بیر لە چارەسەركردنیان نەكاتەوە و هەروا تێپەڕببێت.
ئاخر ئەگەر سنوورێك دابنرێت بۆ دیاردەی چەكداریی و نەسووڕانەوەی بەبێ هۆی ئوتومبێلە پڕ چەكدارەكان، ئەوكاتە نەك خوێندكاری كۆلێژە باڵاكان، بەڵكو هیچ كەسێك زاتی ئەوە ناكات بە دەمانچەوە خۆی بنوێنێت.
راستە تاوانی كوشتنی لەو جۆرانە لە وڵاتە پێشكەوتوو و ئارام و سەقامگیرەكان، رۆژانە روو دەدەن، بەڵام بۆ ناوچەیەكی چوار پێنج ملیۆن كەسیی، رێژەی تاوانەكان زۆرترینە و ناخۆش بووە.
وەك چارەسەری سەرەتایی پێویستە رێوشوێنی یاسایی بگیرێتەبەر بۆ سزادانی تاوانباران، سنوورێك دابنرێت بۆ ئەو تۆپخانە و گوللەباران كردنانە كە رۆژانە لە مینبەری مزگەوتەكان، مایك و شاشەی رادیۆ و تەلەفزیۆنەكانەوە، لە هۆڵەكانی خوێندن هەر لە سەرەتاییەوە تا پەیمانگە و زانكۆكان، بەرپا دەكرێت دژی یەكتر كە هەمووی شوێنەوار و كاریگەریی نێگەتیڤی شەڕەنگێزیی لەسەر دروستبوونی كەسایەتیی و هەڵسوكەوتی مرۆڤ، سەرشێت و تووڕە و خاوەن دەروونێكی نەخۆش و دەمارگیر و تۆڵەسێن بەرهەم دەهێنێت.
دیارە پەروەردەی خێزان لە سەرووی هەموویانەوەیە كە بناغەی دروستبوونی هەر كۆمەڵێكە، هەر ئەویش فەلسەفەی پەروەردەی دەوڵەت و حكومەت و فەرهەنگ و كەلتوری سیاسیی دیاری دەكات، بۆیە پێویستە سەرلەنوێ بەخۆداچوونەوەیەكی زانستیی، پەروەردەیی، كۆمەڵایەتیی و كوردەوارییانەش بكرێت و سنوورێك بۆ ئەم توندوتیژی و خۆسەپاندنە دابنرێت كە لە سیاسەت و راگەیاندنەكاندا رەنگی داوەتەوە و نەوەیەكی ناڕێكی خستۆتەوە.