پرسی نەخوێندنەوەی كتێب

2 مانگ پێش ئێستا

هێژا دڵشاد
ماوەیەك بەر لە ئێستا، دەربارەی فرۆشی كتێب و رێژەی خوێنەری كتێب، خاوەنی كتێبخانەیەك پێیوتم: باشترین كتێب و باشترین نووسەر ئەگەر لە ساڵێكدا 150 دانە لە كتێبەكەی بفرۆشرێت، ئەوا رەقەمێكی گەورەیە!
سەرەتا ئەو قسەیە بەلامەوە سەیر بوو! دواتر شتەكانم بۆ روون بویەوە. چۆن؟
كتێب كەرەستەیەكی بێ گیانە، بەڵام زمانێكی كاریگەرە، وەك دەوترێت خۆراكی مێشكە، كتێب پەنجەرەیەكە بۆ دونیابینی مرۆڤ.
مێشكی مرۆڤ پێویستی بەئاودانە، بۆ دووركەوتنەوە لە سیستی و بێ هێزی و لاوازی، ئەم ئاودانەی مێشك لەڕێگەی خوێندنەوەی كتێب دێتە ئاراوە، خوێندنەوە بەو مانایە دێت كە نێوان مرۆڤ و مرۆڤ ، مرۆڤ و دەق ، مرۆڤ و دوونیایە. 
خوێندنەوە بە هەموو بابەتە جۆراوجۆرەكانییەوە گرنگن بۆ گە‌شەی تاك لە كۆمەڵگە. 
خوێندنەوەی كتێب رۆڵ و كاریگەری ئەرێنی لەسەر تاك دروسدەكات و بەرگێكی نوێ بەسەر بیركردنەوە و عەقڵی مرۆڤدا دەبەخشێت،  بێ شك و گومان هەرنەتەوەیەك ئاستی خوێندنەوەی زۆرو بەهێز بوو . تاكەكانی ئەو كۆمەڵگەیەی دۆست و هاوڕێی كتێب بن، ئەوا مردن و سیستی ئەو نەتەوەیە ئەستەمە.
لای ئێمەی كورد، دەوترێت لە رابردوودا نوخبەیەك، چینێك كتێبی خوێندۆتەوە، بەو واتایەی هیچ كات رێژەیەكی زۆری تاكی ئێمە خوێنەری كتێب نەبوون، لەم ساڵانەی دوایدا، چاپ كردنی كتێبی زۆر، زۆربونی كتێبخانە و دەزگای كتێب و ناوەندەكانی چاپ كردن، وادەركەوت ئیتر ئەم كۆمەڵگەیە وردە وردە زیاتر ئاشنای كتێب و خوێندنەوە دەبێت، لە راستیدا شتەكە پەیوەندیی بە زۆربونی خوێنەرەوە نەبوو، تەنها ماوەیەك پارەیەكی زۆر خرج دەكرا بۆ كتێب چاپ كردن. ئەوەش مانای ئەوە نەبوو خواست لەسەر كتێب زۆرە یان لایەنی كەم نەبووە فاكتەرێك بۆ هاندانی تاكی كورد بۆ خوێندنەوە.
لە پێنج ساڵی رابردوو، جۆرە قەیرانێك لەسەر كتێب دروسبووە، مەبەستمە بڵێم چەند قەیرانێك بەرۆكی نوسەر و  كتێبی گرتووە. لەوانەش: قەیرانی نەخوێندنەوەی كتێب. باپرسین ئایا ئێمە لە ئەزەلدا كۆمەڵگەیەكی خوێندەوار بووین؟  ھۆكاری چییە لەمڕۆدا دەوترێ كتێب خوێنەری نەماوە؟ ئایا سۆشیال مێدیا فاكتەرێكی سەرەكییە بۆ ئێمەی مرۆڤ كە وابكات چیتر خوێنەری كتێب نەبین؟ بەبۆچونی من سۆشیال میدیا نابێتە جێگرەوەی كتێب و بەهانەش نییە بۆ ئەوەی بڵێین كاتمان نییە بۆ خوێندنەوە. 
كێشەیەكیتر داخستنی كتێبخانەكانی سلێمانییە، لە مانگەكانی رابردوودا، چەند كتێبخانەیەكی گەورە و دیاری شاری سلێمانی داخران، ھەڵبەت ھۆكارەكەی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كتێب فرۆشی نەماوە و كتێبخانەكان ناتوانن ئیدارەی خەرجی شوێن و كارمەندەكانیان بدەن.
لەمڕۆدا قەیرانی كتێب یان پرسی كتێب كێشەی كتێب، لە نوسین و چاپ كردن سنوردار نییە، بەڵكو رووبەڕووی پرسی خوێندنەوەی كتێب دەبینەوە. 
 كاتێك كتێبێكی جدی 500 دانەی لێچاپ دەكرێت، لە تەواوی شارەكانی هەرێمی كوردستان، لەپاش ساڵێك رەنگە نیوە ئەو ژمارەیەی لێنەفرۆشرێت! زۆرێك لە كتێبخانەكان، كاتێ‌ كتێبێكی باش چاپ دەكەن، تەنها 250 دانە چاپ دەكەن. هۆكارەكەی لەبەر نەفرۆشتنێتی، لەكاتێكدا نرخی كتێب لە كوردستان هەرزانە، زۆربەی زۆری كتێبەكان بە نرخی تێچووەكەی دەفرۆشرێت و نووسەر هیچ قازانجێكی ماددی ناكات.
لە گفتوگۆیەكم لەگەڵ كۆمپانیایەكی دابەشكردنی كتێب، ئاماژەیان بەوە كرد كە پارلەمانتارێكی كورد كتێبێكی چاپ كردوە لە ماوەی ساڵێكدا تەنها هەشت كتێبی لێ فرۆشراوە لەسەرتاسەری كوردستان!
باسی لەوەشكرد كە كتێبێكی (مەنهەجی) پەروەردەیی لەلایەن كەسێكی ئەكادیمییەوە نوسراوە، فرۆشی نەگەیشتۆتە 100 كتێب!
بە بۆچونی من قۆناغی دوای ئەمە، قۆناغی وەستانی كتێب نوسینە یان بڵێن چاپكردنی كتێبە، قۆناغی داخستنی تەواوی كتێبخانەكانە، كە لەماوەی پێنج ساڵی رابردوودا چەندین كتێبخانەی گەورە لەبەر نەفرۆشتنی كتێب داخراون، دواجاریش قۆناغەكە دەگاتە نەنوسینی كتێب و داخستنی چاپخانەكان دەبینین.