ئیسلام‌ و شەراب

2 مانگ پێش ئێستا

هەمفری‌ سێر جانستۆن سەرۆكی‌ IWSR " كۆمپانیای‌ توێژینەوەو بازاڕ دۆزینەوە لە لەندەن ئاماژە بەوە دەكات كە لە 10 ساڵی‌ رابردودا فرۆشتنی‌ هەموو جۆرە مەشروبەكان لەوڵاتانی‌ رۆژهەڵاتی‌ ناوەڕاستدا كە زۆربەی‌ هەرە زۆری‌ دانیشتوانەكەی‌ مسوڵمانن بۆ 72% بەرز بووەتەوە، ئەم ئامارە 30% زیاترە لەفرۆشی‌ شەراب ‌و مەی‌ لەشوێنەكانی‌ دیكەی‌ جیهان.

گۆڤاری ئیكۆنۆمیست، لەراپۆرتێكیدا ئاماژە بەوە دەكات كە ژمارەی‌ ئەو مسوڵمانانەی‌ كە خەریكی‌ مەیخواردنەوەن لەوڵاتانی‌ ئیسلامیدا روو لەهەڵكشانە، لەزاری موسڵمانێكی خزمەتگوزاری‌ ئوتێلێكەوە لەئەنتاكیا بەناوی سلێمان، باس لەوە دەكات كە تەنانەت لەمانگی‌ رەمەزانیشدا كە مانگی‌ پیرۆزی‌ رۆژووگرتنی‌ مسوڵمانانە پاساوێك بەدیناكا‌ت بۆ ئەوەی‌ مەی‌ نەخواتەوە، هەرچەندە لەدیدی‌ مسوڵمانانەوە، قورئان ‌و فەرمودەكانی‌ پێغەمبەر خواردنەوەی‌ مەیان قەدەغە كردووە، سلێمان دەڵێت "قورئان، مەستبوونی‌ قەدەغە كردووە، بەڵام نۆشكردنی‌ یەك دوو پەرداخ بیرە زیانی‌ نییە، ئەمە شتێكە لەنێوان خۆم‌ و خودای‌ خۆمدایە".

ئیكۆنۆمیست دەڵێت "چەند سەدەیەك لەمەوبەر زۆرێك لەهاوئایینەكانی‌ سلێمان لەگەڵ‌ ئەم قسەیەی‌ ئەودا كۆك بوون، مێژوونووسان لەو باوەڕەدان كە مەی‌‌ و بیرە و شەراب بۆ یەكەمجار لەڕۆژهەڵاتی‌ ناوەڕاستدا بەرهەم هاتن ‌و لەوێوە روویان كردە شوێنەكانی‌ دیكەی‌ دونیا. 

ئەبونەواس كە شاعیری‌ سەدەی‌ هەشتەم بوو چەندین قەسیدەی‌ پڕ لەوەسفی‌ رابواردن‌ و عەیش‌ و بادە نۆشی‌ خەلیفەكانی‌ داڕشتووە. لەمێژە ئەم جۆرە ژیانە گۆڕانی‌ بەسەردا هاتووە، روون نییە لە چ سەردەمانێكدا بەدیاریكراوی‌ زانایانی‌ ئیسلامی‌ فەتوای‌ ئەوەیان داوە مەیخواردنەوە و مەستی‌ "گوناهە". لەساڵانی‌ دەیەی‌ 1970دا، ئیسلامی‌ سیاسی‌ لەهەندێك وڵاتی‌ وەك ئێران ‌و پاكستان خواردنەوەی‌ مەی-یان قەدەغە كرد، زۆرێك لەوڵاتانی‌ ئیسلامی‌ یاسایەكی‌ بەو جۆرەیان نییە، یان بەلانیكەمەوە غەیرە مسوڵمانان لەم رێسایە بەدەر دەكەن. لەهەندێك وڵاتانی‌ دیكەی‌ ئیسلامیشدا سزای‌ ئەو مسوڵمانانەی‌ كە لەحاڵەتی‌ مەستیدا دەستگیر بكرێت زۆر قورسە: لەئێران 80 داری‌ لێدەدرێت، لەئەندەنوسیاشەوە بگرە تا تونس حیزبە ئیسلامیەكان خوازیاری‌ سنوورداركردنەوەی‌ زیاتری‌ بەكارهێنانی‌ خواردنەوەی‌ ئەلكهول ‌و مەین. ئەم سنوورداركردنەوانە بوونەتە هۆی‌ ئەوەی‌ كە مەیخواردنەوە بۆ پشت دەرگا داخراوەكان بگوازرێتەوە، لەگەڵ‌ هەموو ئەمانەشدا هێشتا زۆرێك لەمسوڵمانان پێیانوایە كە بەخواردنەوەی‌ قومە شەرابێك كەیفیان دێت".

بەپێی راپۆرتەكەی ئیكۆنۆمیست "ژمارەی‌ ئەو مسوڵمانانەی‌ كە خەریكی‌ مەیخواردنەوەن لەوڵاتانی‌ ئیسلامیدا روو لەهەڵكشانە، ئەم رۆژانە لەلیبیا بازاڕی‌ رەشی‌ مەشروبات رەونەقێكی‌ زۆری‌ پەیدا كردووە، ئێرانیەكان لەدروستكردنی‌ مەشروباتی‌ ماڵەوەدا لێزان‌ و كارامەن، لەپاكستان بەقسەی‌ "دكتۆر سەداقەت عەلی‌" كە چەند كلینیكێكی‌ چارەسەركردنی‌ ئالودەبووان بەخواردنەوەی‌ مەی‌ هەیە، "ناردنی‌ شەرابی‌ سەفەری‌ لەپیتزا خێراتر دەگاتە دەرگای‌ ماڵەوە".

هەمفری‌ سێر جانستۆن سەرۆكی‌ IWSR "كۆمپانیای‌ توێژینەوەو بازاڕ دۆزینەوە لە لەندەن" ئاماژە بەوە دەكات كە لە 10 ساڵی‌ رابردودا فرۆشتنی‌ هەموو جۆرە مەشروبەكان لەوڵاتانی‌ رۆژهەڵاتی‌ ناوەڕاستدا كە زۆربەی‌ هەرە زۆری‌ دانیشتوانەكەی‌ مسوڵمانن بۆ 72% بەرز بووەتەوە، ئەم ئامارە 30% زیاترە لەفرۆشی‌ شەراب‌ و مەی‌ لەشوێنەكانی‌ دیكەی‌ جیهان.

ئایا ئیسلام دەتوانێت ئاسانكارییەكی‌ زیاتر لەبەرامبەر خواردنەوەی‌ مەی‌‌و شەرابدا بكات؟ چەند زانایەكی‌ ئایینی‌ رێگە بەخواردنەوەی‌ شەراب دەدەن بەو مەرجەی‌ لەهەنجیر یان خورما دروست نەكرابێت، چونكە قورئان بەتایبەتی‌ ئاماژە بەم دوو میوەیە دەكات، بەڵام هیچ كەسێك جورئەتی‌ ئەوە ناكات كە سەری‌ ئەم قسەیە دامەزرێنێت. ئەناس ئەبو شادی‌ كە یەكێكە لەزاناكانی‌ زانكۆی‌ ئەزهەری‌ قاهیرە دەڵێت "هیچ زانایەكی‌ ئایینی‌ ئامادەیی‌ ئەوەی‌ نییە كە ئاقیبەتی‌ فەتوای‌ حەڵاڵكردنی‌ بیرە‌ و شەراب ‌و ڤۆدگا لەئەستۆ بگرێت".


سەرچاوە/ ئاوێنە